Kans dat Nederland asiel verleent is vrijwel nihil

Nederlands asiel voor Edward Snowden? Dat is helemaal niet aan de orde, zegt staatssecretaris Teeven (VVD, veiligheid en justitie). Want de Amerikaanse klokkeluider kan wel zéggen dat hij bij Nederland (en twintig andere landen) een asielverzoek heeft ingediend, van een formeel verzoek is geen sprake. Snowden kan alleen asiel aanvragen als hij zich op Nederlandse bodem bevindt. "Hij zit nu in Moskou, dus kan hij geen verzoek indienen", zegt Teeven. Ook aanvragen die bij een ambassade of een consulaat worden ingediend, worden niet in behandeling genomen.

Stel dat Snowden in Moskou op het vliegtuig naar Nederland stapt om hier een officiële asielaanvraag in te dienen. Wat gebeurt er dan?

De kans is dan groot dat hij achter de tralies belandt. Nederland hanteert de - veel betwiste - regel dat wie via Schiphol het land binnenkomt, de asielprocedure niet in een open asielzoekerscentrum, maar in de cel moet doorbrengen. Snowden zou in het detentiecentrum op Schiphol worden vastgezet.

Maakt hij enige kans op een verblijfsvergunning op asielgronden?

Geen enkele, denkt Teeven. Wie in zijn eigen land om redenen van ras, godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging of seksuele voorkeur gegronde vrees voor vervolging heeft, kan in een ander land asiel aanvragen, schrijft het Vluchtelingenverdrag voor. Maar dat gaat voor Snowden niet op, denkt Teeven. "Ik kan me ook geen enkel geval herinneren waarin een Amerikaans asielverzoek werd ingewilligd", zei Teeven gisteren.

Maar dan gaat het geheugen van de bewindsman niet ver genoeg terug: begin jaren zeventig, ten tijde van de Vietnamoorlog, heeft Nederland Amerikaanse dienstweigeraars opgenomen. En naar verluidt kreeg in de jaren negentig een Amerikaanse vrouw een verblijfsvergunning die in haar thuisland door haar echtgenoot werd mishandeld en bij terugkeer naar de Verenigde Staten niet veilig zou zijn. Maar zo'n verblijfsvergunning is zeer uitzonderlijk. De kansen voor Snowden lijken erg klein.

Dus Snowden wordt - nadat hij naar Nederland is gekomen, asiel heeft gevraagd en is afgewezen - uitgezet naar de VS?

Zo zeker is dat nou ook weer niet. Want ook al lijkt de kans levensgroot dat zijn asielaanvraag wordt afgewezen, hem uitzetten is een ander verhaal. Artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) zou dat kunnen beletten, legt een woordvoerster van VluchtelingenWerk uit. "Het EVRM zegt dat je iemand die bij terugkeer gevaar of een inhumane behandeling te vrezen heeft, niet moet uitzetten. Zo'n inhumane behandeling kan bijvoorbeeld een veel te hoge gevangenisstraf of de doodstraf zijn." Die overwegingen, zegt VluchtelingenWerk, gelden ook als er een uitleveringsverzoek door de VS wordt ingediend.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden