'Kanker genezen' van Venlo tot Bracht

Alternatief | De kliniek voor alternatieve kankerbehandeling in het Duitse Bracht, waar zeker drie en mogelijk tientallen patiënten onder verdachte omstandigheden stierven, begon ooit in Venlo, boven de koffiehandel.

Wat er met het geld gebeurde dat hij inzamelde voor de alternatieve kankerbehandelkliniek van koffiehandelaar André Hartel, dat heeft ambtenaar Hans Billekens zich nooit afgevraagd. Wat voor injecties er op diens Venlose zolder gegeven werden, hij weet er het fijne niet van, zegt hij. Hij wilde alleen maar de strijd tegen kanker winnen. 'Alles in twijfel trekken' hoort daar volgens hem niet bij.

Zijn betrokkenheid als secretaris bij de Stichting Kankerbehandelen, het prille begin van de kliniek in het Duitse Bracht, waar zeker drie en mogelijk tientallen patiënten onder verdachte omstandigheden zijn overleden, was gestoeld op vertrouwen, zegt hij.

De ambtenaar op de afdeling sociale zaken van de gemeente Venlo maakte in zijn familie mee wat kanker kan aanrichten. "Ik wéét dat we meer kunnen doen, dan we nu doen. Het is een kwestie van de juiste psyche, leefstijl, beweging. Op mijn werk zet ik mij in voor de zwakkeren, dat deed Hartel ook. Dat is waarom ik bij de kliniek betrokken raakte."

Billekens was één van zeker tien enthousiastelingen die medio 2013 in Venlo een praktijk begonnen voor de alternatieve behandeling van kanker. De spil was Hartel, een voormalige kankerpatiënt en rond die tijd mede-eigenaar van een groothandel in Italiaanse koffie. De praktijk begon boven de koffiezaak.

Zelfs voor Hartel, die eerder in Harderwijk een rijschool had gehad en de kost had verdiend met een handel in wasdrogers op gas, was de alternatieve kankergenezing een behoorlijke carrièrewending. Nadat bij hem in 2010 longkanker was vastgesteld, raakte hij in contact met een voormalige internist die in Hilversum in opspraak was geraakt na de behandeling van kankerpatiënten met het experimentele dichloorazijn. Het was deze Wim Huppes die hem aanraadde om contact te zoeken met een Duitse anesthesist met een alternatieve praktijk.

Een tip die zijn leven redde, zegt Hartel achteraf, want de preparaten die deze Bozena Kilarski toediende, zouden hem hebben genezen. Het woord 'schoon' wil hij niet in de mond nemen, maar de kanker is volgens hem 'niet meer waarneembaar' - wat door Kilarski wordt bevestigd.

Het was niet zijn bedoeling er wat mee te doen, zegt Hartel, die nu in Italië woont. Maar nadat hij door Huppes voor een lezing werd uitgenodigd, was er volgens hem geen houden meer aan. "De zaal zat vol jankende mensen die elkaars hand vasthielden. Ik zag ineens een andere kant van deze harde maatschappij."

Spaarvarkentjes

Het idee om in Venlo iets op te zetten was geboren. Tot de enthousiastelingen behoorden naast Billekens onder meer een voetreflexzone-therapeut, een eigenaresse van een praktijk voor intuïtieve ontwikkeling en een verpleegkundige. De eerste donaties stroomden binnen, onder meer door rode spaarvarkentjes die door de hele stad op toonbanken werden gezet. Vrijwilligers liepen mee met de jaarlijkse Venloop in T-shirts met het logo van de kliniek en de tekst 'Ik laop veur de strijd taege kanker'.

Van meet af aan werden boven de koffiezaak middelen per injectie en infuus toegediend. Het ging toen volgens Hartel nog niet om het experimentele 3-bromopyruvaat (3-BP), de glucoseblokker die nu in verband wordt gebracht met drie sterfgevallen.

De verpleegkundige, naar eigen zeggen met ervaring op een spoedeisende hulp, diende injecties toe met reversine, dat een groeiremmend effect zou hebben op tumorcellen. Het middel is in Nederland niet toegelaten, waardoor de praktijk in Venlo volgens de Inspectie voor de Gezondheidszorg illegaal was.

De injecties werden enkele maanden toegediend onder toezicht van de in 1994 als internist uitgeschreven Huppes. Volgens hem had dat niets van doen met de stichting van Hartel. Hij zegt dat boven diens koffiezaak de kiem werd gelegd voor zijn nieuwe privékliniek - de in 2014 door de Inspectie gesloten 'Stichting Ruige Rus' in Hilversum. Hoewel hij Hartel een 'aardige vent' noemt met 'veel geld en hotels', wilde hij niet blijvend met hem samenwerken, zegt Huppes. "André is medisch geweldig, maar houdt geen dossiers bij en administreert niet."

Volgens Marijke van Bommel, Hartels tweede ex-vrouw met wie hij in die periode in een vechtscheiding verkeerde, valt het met dat geld en die hotels wel mee. Volgens Van Bommel heeft Hartel nog een enorme schuld bij haar. Het hotel waar Huppes aan refereert, dat was van haar en stond in de buurt van Roermond. "Hij woonde daar in één van de kamers. Op een dag werd ik gebeld door zijn zoon, met wie hij de koffiezaak had opgezet. Die zei: 'Het staat hierboven vol met spullen uit het hotel'.

"Toen ik er aankwam, was alles wat ik zag van mij. Bedden, linnengoed, een beamer, bestek, keukenspullen, tafels; er was een heuse kliniek opgetuigd. Er stond een koelkast met spuiten en gele dozen met injectienaalden. De politie werd gebeld en uiteindelijk is bijna alles met een vrachtwagen afgevoerd. Hartel was woedend. Hij zei: 'Zo kan ik morgen geen patiënten behandelen. Ik zei: 'Dat is jouw probleem'."

Zo werd de praktijk boven de koffiezaak onhoudbaar. Vader en zoon waren op dat moment ook gebrouilleerd, waardoor de situatie was ontstaan dat de zoon - die niet bij naam genoemd wil worden - beneden in zijn eentje de zaak draaiende hield, terwijl vader boven kankerpatiënten ontving.

Bracht

Duitsland lonkte. Anders dan in Nederland hoeven injecties daar niet door of onder toezicht van een arts toegediend te worden. Alternatieve behandelaars, Heilpraktiker, waarvan er in Duitsland zo'n 40.000 zijn, mogen dat na een korte opleiding ook.

Aanvankelijk wordt het plaatsje Straelen genoemd. Maar het wordt het twintig kilometer noordelijker gelegen Bracht, waar in januari 2014 een voormalig hotel in het centrum van het stadje werd gehuurd. Het pand is ideaal. Voor maar achthonderd euro huur krijgen ze zeven kamers waar patiënten kunnen blijven slapen. Er is zelfs al een invalidentoilet. Op de Facebookpagina van de praktijk is de verhuizing nog terug te halen. Billekens helpt mee om de 'megagrote koelkast' te vervoeren voor de 'broodnodige vitaminevoorraad voor de infusen'.

De voetreflexzone-therapeute richt een ruimte in voor psychosociale hulp en inmiddels lijkt ook de eerste permanente sponsor gevonden: 247riooldienst.nl, een onbereikbaar bedrijf waarover online meerdere klachten circuleren. Op een foto is te zien hoe de therapeute in een witte doktersjas poseert. 'Vroeger nooit doktertje mogen spelen', schrijft ze erbij.

Billekens op Facebook: 'Gezondheids Centrum Venlo in de lucht! Behandeling van mensen met (terminale) kanker. Met aandacht voor het totaalplaatje; behandeling, coaching, voeding en geestelijk welzijn'.

Chemovergif

Hartel vindt zijn voormalige behandelend arts Kilarski bereid haar baan in het ziekenhuis in Rheine op te geven. Ze gaat werken in Bracht, maar houdt haar eigen alternatieve praktijk aan. Er werd volgens haar voorzien in een enorme vraag vanuit Nederland. "Koeien en varkens worden in uw land beter behandeld dan terminale kankerpatiënten. Men zegt: 'Hier is wat chemovergif. U heeft nog drie maanden te leven. Tot ziens'. De middelen die in Bracht verstrekt werden, zoals vitamine C, kurkumine, selenium, en later onder Ross de 'beruchte' glucoseblokkers, zijn hier normaal. Het is treurig dat daar later iets mis mee ging, maar hoeveel mensen overlijden er niet aan chemo? Daar hoor je nooit iemand over."

Op de dagen dat Kilarski niet in Bracht werkt, vervangt een Duitse interniste haar, die zelf ook kankerpatiënte is. Zowel Hartel als Kilarski weigeren haar naam te noemen. Het merendeel van de patiënten was uitbehandeld, maar er kwamen volgens Hartel ook Nederlanders die chemo weigerden. Ook die waren welkom, zegt hij. "Als je weet dat je over je nek gaat van de gevolgen, dan wilde ik die mensen niet wegsturen."

Hoewel geen zorgverzekeraar de behandeling van een paar duizend euro vergoedt, loopt het storm. Aanvankelijk wordt de wens uitgesproken om niet meer dan vijftig patiënten te behandelen, maar al vrij snel spreekt Hartel over een patiëntenstop.

In die periode worden op de Facebookpagina van de kliniek bijzondere resultaten gedeeld. 'Vandaag de bloeduitslagen retour: Bij iedereen zijn de tumormarkers enorm gedaald. Vanavond dus bij zeven gezinnen een klein feestje.'. Een dag later: 'En nog meer goed nieuws! Patiënt met een hersentumor. Krijgt na drie weken behandelen gezichtsvermogen weer terug. Wat een dankbaar werk.'

Inmiddels organiseren de vrijwilligers ook 'verwendagen' voor kankerpatiënten. Op het programma staan onder meer yoga, shiatsu, intuïtieve massages, zacht aangeslagen klankschalen en een rustgevende healing 'met een boodschap van de engelen'. Een deelneemster die kort hierop overlijdt, spreekt de wens uit om het rekeningnummer van de stichting op haar rouwkaart te zetten. 'Een prachtig gebaar', vindt Billekens.

Gevaarlijk was het onder Hartel in Bracht nooit, zegt Kilarski. Eerder onaangenaam. "De verpleegkundige had weinig ervaring met kankerpatiënten. Bij hen kan het moeilijk zijn om de juiste ader te vinden. Soms moest er wel vijftien keer geprikt geworden. Met de infusen werd gestunteld. Sommige patiënten zijn daarom vertrokken."

Een paar maanden na haar aantreden ging Hartel zich volgens Kilarski steeds eigenzinniger gedragen en kreeg hij eigen opvattingen over de medicatie. Ze wil niet zeggen wat voor ideeën dat waren. "Maar ik wilde daar niet in meegaan, want als arts voelde ik mij eindverantwoordelijk. Ik denk dat Hartel daarom voor Klaus Ross heeft gekozen, bij wie het later is misgelopen. Ross was Heilpraktiker, geen arts. Ik denk dat Hartel van hem minder tegengas verwachtte."

Omgeschoolde natuurarts

Na een advertentie kwam Hartel rond augustus 2014 in contact met Ross, een technicus die eerder ziekenhuisapparatuur had verkocht en zich had laten omscholen tot natuurarts. Binnen een jaar lagen ook zij met elkaar overhoop. Volgens Hartel was juist Ross eigenzinnig en hield hij zich niet aan afspraken. In de zomer van vorig jaar brak hij met Ross. De vier Nederlandse vrijwilligers die er nog werkten, zijn toen volgens Hartel ook gestopt.

Dat er onder het bewind van Ross zeker drie en mogelijk tientallen patiënten onder verdachte omstandigheden zijn overleden - reden voor het Duitse Openbaar Ministerie om hem aan te klagen - daar slaapt Hartel niet van, zegt hij. "Je kunt zeggen: híj heeft het verkeerd gedaan. Maar ík heb hem binnengehaald. Wellicht ben ik naïef geweest. Dat krijg ik vaker te horen. Daardoor krijg ik af en toe het lid op de neus."

Zowel Hartel als Kilarski bezweren dat er pas na de komst van Ross voor het eerst 3-BP is gebruikt, destijds volgens Hartel zonder nadelig resultaat. Een eventueel justitieel onderzoek naar zijn persoon zegt hij daarom met vertrouwen tegemoet te zien.

Het middel was tot voor kort bij de lokale apotheek te koop. Het idee is dat door het afsnijden van de glucosetoevoer de kankercellen van hun brandstof worden beroofd. Net als revesine is dit middel in Nederland niet toegelaten. 'Extreem experimenteel', noemde Haiko Bloemendal, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie, het middel onlangs. Volgens hem is toediening in deze onderzoeksfase gevaarlijk.

Achteraf heeft ze spijt van haar betrokkenheid, zegt Kilarski. Maar een oplichter of een gevaarlijke gek zou ze André Hartel niet willen noemen. "Hij bedoelde het goed, maar was alleen niet in staat om het goed te organiseren. Het was hem ook niet om het geld te doen. Wij vroegen maar een paar duizend euro. Ik zag dat Ross later tienduizend euro voor een behandeling rekende. Ikzelf ben er vijftienduizend euro bij ingeschoten aan gederfde inkomsten en spullen, en ik heb er mijn baan in het ziekenhuis voor opgegeven."

Volgens Kilarski is Hartel naar Italië gevlucht vanwege alle negatieve publiciteit. Onzin, zegt Hartel, die beweert er al een half jaar te wonen. Hij helpt er kankerpatiënten 'op weg' in het alternatieve circuit.

Ook met de kennis van nu heeft ambtenaar Billekens geen bedenkingen, zegt hij. "Ik ben geen wetenschapper. Ik hield mij niet bezig met de stofjes die toegediend werden. Ik ga ervan uit dat als enthousiaste mensen bezig zijn om de strijd tegen kanker te winnen, dat het dan goed zit. Ik kan alleen maar hopen dat er nu een positieve discussie op gang komt."

Een interview met een patiënt van Klaus Ross verschijnt in Trouw van dinsdag a.s.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden