Kan Vietnam voorbeeld zijn voor Noord-Korea?

De Noord-Koreaanse leider stapt in het Vietnamese Dong Dang uit de trein, onderweg naar de top met de Verenigde Staten. Beeld EPA

De tweede top van de Amerikaanse president Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim begint morgen in Vietnam. Noord-Korea kan nog veel leren van het gastland.

Kim Jong-un liet het al eens doorschemeren: als het gaat om hervormingen in Noord-Korea, ziet hij Vietnam graag als voorbeeld. Dat zei de Noord-Koreaanse leider naar verluidt toen hij vorig jaar de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in ontmoette. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo deed daar afgelopen juli nog een schep bovenop toen hij zei dat het ‘wonder’ van Vietnam ook het ‘wonder’ van Noord-Korea kan zijn.

Kim kan het Vietnam-model deze week met eigen ogen aanschouwen als hij de Amerikaanse president Donald Trump in de Vietnamese hoofdstad Hanoi ontmoet. Vietnam is een van de snelst groeiende economieën van Azië, heeft een goede relatie met zowel de Verenigde Staten als de Europese Unie en laat ook nog eens zien dat een communistisch bestuur op succesvolle wijze een liberale economie kan leiden.

Pakweg veertig jaar geleden bevond Vietnam zich nog in een vergelijkbare situatie als Noord-Korea nu. Na twintig jaar oorlog, waaronder een tien jaar durende strijd tegen de VS, was Vietnam een communistische pariastaat waar bijna niemand zaken mee wilde doen. Het Zuidoost-Aziatische land stond economisch aan de afgrond en moest zichzelf omhoog zien te werken. In 1986 zette de regering een serie hervormingen in die het land gaandeweg transformeerden tot de snel groeiende economie die het nu is. Het bruto nationaal product groeit er met 6 tot 7 procent per jaar.

Geen oppositie

De voormalige pariastaat laat zien dat je niet een vrije democratie hoeft te zijn om economisch succes te behalen: Vietnam wordt al decennialang door een communistische partij bestuurd die geen oppositie duldt. Toch doet het volop zaken met de rest van de wereld en onderhoudt het goede relaties met economische grootmachten. Zo onderhandelde het land de afgelopen jaren met de EU over een handelsverdrag en is het onderdeel van het Trans Pacific Partnership, een groot handelsverdrag waar onder meer Japan, Australië, Mexico en Canada bij betrokken zijn.

“Als economische groei en politieke conservatie het doel zijn, is Vietnam een uitstekend voorbeeld voor Noord-Korea”, zegt Jonathan London, een Vietnam-expert en docent aan de Universiteit van Leiden. “Vietnam is zeer effectief in het balanceren van relaties met een variëteit aan grootmachten, en weet goed hoe het zijn kaarten moet spelen in de internationale arena. Voor Noord-Korea is dat interessanter dan het Chinese model, omdat China als grootmacht meer met zijn eigenbelang bezig is.”

Veelzeggend is dat Vietnam, ondanks internationale sancties tegen Pyongyang, altijd diplomatieke betrekkingen met Noord-Korea heeft onderhouden. Vietnam wil een goede vriend zijn, vertelt Carl Thayer, Vietnam-expert aan de Universiteit van New South Wales in Australië. “In 2010 heeft het daarom in het diepste geheim gesprekken georganiseerd tussen Noord-Korea en Japan. Momenteel heeft Vietnam Noord-Koreaanse studenten op bezoek die het economische model bestuderen.”

Transformatie

Kim zal het daarnaast interessant vinden om te bestuderen hoe Vietnam zijn relatie met de VS heeft ontwikkeld. Na de verwoestende Vietnamoorlog, die in 1975 eindigde en aan 5 miljoen Vietnamezen en 58.000 Amerikanen het leven kostte, was Washington de grote vijand van Hanoi.

Dat veranderde gaandeweg toen Vietnam besloot de VS te helpen met de repatriatie van tijdens de oorlog overleden soldaten. De betrekkingen zijn nu zo goed dat de landen op militair gebied samenwerken.

Een Vietnam-achtige transformatie zal echter niet eenvoudig zijn. Vietnam moest na de oorlog door jaren van diepe armoede voordat er licht was aan het einde van de tunnel. “Vietnam laat zien wat er mogelijk is”, zegt Jonathan London. “Maar het zal Noord-Korea waarschijnlijk een goed decennium kosten voordat hervormingen een beetje op gang komen. Het land zal allereerst een vertrouwenskloof moeten overwinnen. Er zijn maar weinig mensen die Noord-Korea vertrouwen.” 

Lees ook: 

De economische opmars van Vietnam kent geen grenzen

Twee keer probeerde de Vietnamees Binh Vo tevergeefs een bedrijfje te beginnen, de derde keer is het raak. Hij is een van de velen die rijk wordt door de economische opmars van het land.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden