Kan Tsipras een Graccident voorkomen?

Beeld EPA

De benarde financiële situatie van Griekenland wordt vanavond op een speciaal Europees topoverleg besproken. De Griekse premier Tsipras heeft zelf om het gesprek gevraagd. Niemand wil een 'Grexit', maar een 'Graccident', waarbij de loop van de gebeurtenissen Griekenland ongewild toch uit de euro dwingt, dreigt wel.

Financieel staat Griekenland aan de afgrond. Deze week moet Griekenland een IMF-lening terugbetalen, volgende week moet de staat de ambtenarensalarissen en pensioenen betalen en andere schuldverplichtingen nakomen. En dat terwijl de bodem van de schatkist al in zicht is.

Politiek heeft Griekenland het moeilijk omdat de nieuwe Griekse regering de Eurogroep - de ministers van financiën van de eurozone - steeds tegen zich in het harnas jaagt door afspraken niet na te komen. Griekenland heeft de eurozone nodig om financieel overeind te blijven. Hoog tijd voor een goed gesprek.

Maar waar gaan ze eigenlijk over praten?
"Dat weet niemand," zegt Trouw-correspondent Christoph Schmidt. "Maar ik krijg de indruk dat Tsipras nu eens met een ander gezelschap wil praten dan met de Eurogroep. Want daar krijgt hij niets meer voor elkaar. Maar EU-voorzitter Tusk heeft Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de Eurogroep bij het gesprek uitgenodigd. Dat zullen de Grieken niet waarderen. Verder zitten aan tafel de Duitse bondskanselier Merkel, de Franse president Hollande, president van de Europese Centrale Bank (ECB) Draghi en voorzitter van de Europese Commissie Juncker. Allemaal zwaargewichten.

Dan moet er iets ernstigs te bespreken zijn.
"Ja, Griekenland heeft een acuut gevaar. Al is het de vraag of het een kwestie van dagen is of dat ze nog een week hebben. Maar als ze eind volgende week de salarissen en pensioenen niet kunnen betalen en de verplichtingen tegenover schuldeisers niet na kunnen komen, is Griekenland failliet. Dat zou een bijzonder moment zijn met onvoorspelbare gevolgen. Een 'Graccident' is dan nabij. Want als Griekenland niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen, geeft de ECB geen geld meer. Dan is Griekenland in feite geen euroland meer, dan staan ze buiten het systeem. De facto ben je dan uit de euro."

Kan Griekenland nog ergens in de EU op steun of begrip rekenen?
"Eigenlijk niet. Griekenland heeft in februari een akkoord gesloten met de Eurogroep. Ze kregen leningen in ruil voor hervormingen. Griekenland moet gewoon die afspraken nakomen, is het breed gedragen gevoel. Maar dat doen ze steeds niet."

Is dit een laatste reddingspoging van Tsipras?
"Ja, maar de vraag is wat hij wil. Hij komt steeds met oorlogstaal. Het ziet er niet goed uit. "

Is het de schuld van de nieuwe regering dat de situatie zo dramatisch is?
"Nee, deze regering doet eigenlijk hetzelfde als de vorige: eindeloos rekken en steeds nieuwe gesprekken voeren. Alleen de retoriek is nu feller. Deze regering ligt echt op ramkoers. Ze willen wel in de eurozone blijven maar wat ze doen en zeggen lijkt op het tegenovergestelde. Zoals het weigeren van controle op de ministeries in Athene en het hameren op Duitse herstelbetalingen."

Heeft Griekenland nog iets achter de hand?
"De vrees is nu dat Griekenland naar Rusland en China stapt. Er is geld genoeg in de wereld, als de eurolanden Griekenland niet meer steunt. De Eurogroep probeert daarom koste wat kost Griekenland binnen de eurozone te houden. Een Graccident zou volgens vrijwel iedereen rampzalig zijn. Want welk land wordt dan het volgende? Maar de grens is nu wel bereikt."

"Een andere optie is nog dat Griekenland een beroep doet op de fondsen voor humanitaire hulp van de EU. Maar dat voorstel zal in de Baltische landen worden weggehoond. Want bij hen is het minimumloon nog een stuk lager dan in Griekenland."

Beeld Trouw / Tom
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden