Opvoedvraag

Kan mijn tiener nog vrolijk sporten als ze achter blijft bij de rest?

Boulder is klimmen zonder lijnen: de hoogste muur is 4 meter en er liggen dikke matten onder. Beeld ThinkStock

Wat als een sport niet meer zo leuk is? Moet dochter dan toch volhouden of iets anders kiezen?

Een meisje van 15 zit sinds twee jaar op een boulderclub: ze klimt met andere tieners in een klimhal. Van de week ging haar moeder weer eens kijken en het viel haar op dat ze eigenlijk niet echt meekomt met de groep. "Ze vindt het lastig en het lukt haar maar niet het moeilijke parcours te bereiken, wat de anderen wel kunnen. Zelf was ze er wat mismoedig over en ik snap ook dat het zo niet echt leuk meer is." Nu vraagt moeder zich af of ze het meisje moet aanmoedigen door te zetten: "Ik weet niet of dit effect heeft." Of moet ze adviseren iets anders te gaan doen qua sport. "Wat jammer zou zijn, want ze heeft daar wel leuke vrienden."

Meedoen is belangrijker dan winnen of presteren, zeggen ze wel in de sport, maar volgens sportsocioloog Agnes Elling is het maar net waar dit meisje haar lol uithaalt. "Bij topsport moet je fanatiek en goed zijn. Kom je niet mee in een selectieteam, dan val je vanzelf af. Maar in de groepen daaronder zijn sporters veel meer gelijkwaardig. Dan kan plezier de belangrijkste drijfveer zijn."

Sporten is ook sociaal

Elling werkt bij het Mulier Instituut voor sportonderzoek. Sportverenigingen selecteren volgens haar nog te eenzijdig op niveau en talent, terwijl de sociale kant - het gewoon leuk hebben - minstens zo belangrijk is. "Als clubs meer energie steken in het vormen van de groepen, meer letten op een juiste indeling, zorgen voor een goede communicatie, dan zouden ze ook meer jongeren behouden."

Volgens kliminstructeur Gijs Nijenhuis is boulder nou juist een sociale sport waarbij iedereen toch zijn eigen gang kan gaan. Zijn club in Amsterdam, Monk, heeft aparte groepen voor sporters die willen meedoen aan wedstrijden. In de 'recreatieve' groepen zijn de niveauverschillen best groot. "Maar ik kan in één training ook heel verschillende gradaties aanbieden. Recht omhoog, als op een ladder, tot bijna-onmogelijke routes."

Klimmen voor jezelf

Boulder - rotsblok in het Engels - is klimmen zonder lijnen: de hoogste muur is 4 meter en er liggen dikke matten onder. "De klimmers zitten dicht bij elkaar en kunnen elkaar goed helpen of aanmoedigen." Het is vervelend als dit meisje even vaak traint als de rest en toch onder hen blijft hangen, letterlijk. Maar uiteindelijk klimt iedereen voor zich, vindt hij. "Ze hoeft haar prestaties niet te meten aan anderen. Als ze haar plezier daarvan laat afhangen, moet ze maar eens goed in de spiegel kijken."

Dat klinkt wat onaardig, erkent Nijenhuis. Als trainer zou hij heus wel even apart met zo'n meisje gaan zitten en uitleggen dat ze zich geen zorgen hoeft te maken over het moeilijke parcours. "Maar kinderen in die leeftijd laten zich niet zo makkelijk in het hoofd kijken. Ik ben daar ook niet voor opgeleid. Als zij de lat hoog legt, en het lukt niet, dan is dit misschien toch niet de goede sport voor haar. Maar dat moet ze zelf afwegen."

Nieuwe weg in slaan

Volgens Agnes Elling komen veel kinderen er in de puberteit achter dat hun sport niet meer helemaal matcht. Van alle 5- tot 11-jarigen in Nederland sport twee derde bij een vereniging. Bij 12- tot 23-jarigen is de deelname gedaald naar 47 procent. Elling: "Je lijf verandert, je verandert ook in wat je wel en niet leuk vindt." En daar komt vaak nog huiswerk bij.

Veel jongeren schakelen over op individuele sporten als fitness of hardlopen. "Ze zijn meer met hun lijf bezig", verklaart de sportsocioloog. "Dat moet dan vooral slanker, aantrekkelijker of sterker worden." De veranderende interesse blijkt ook uit cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Jongeren doen vaker aan sociale competitie, team- en racketsporten dan volwassenen. Vanaf twintig jaar worden goede conditie-sporten populair.

Boulder past goed bij die trend. Op de site van Monk heet het ''t hipste alternatief voor de sportschool'. Nijenhuis: "Even een paar sessies achter elkaar en je bent kapot, een echte workout. Maar je kunt ook na een minuut weer op de grond staan en lekker overleggen of kletsen. De hal is open tot elf uur 's avonds, je kunt het zo gezellig maken als je wilt."

Volgens sportsocioloog Elling blijven mensen langer bewegen als ze hun sport leuk vinden. Dit meisje kan altijd aan een vriendin vragen of ze iets nieuws wil proberen, maar ze kan ook nog even volhouden. "Over een paar jaar gaat ze misschien studeren of op zichzelf wonen. Dat is ook een goed moment voor een andere keuze. Iedereen om je heen begint dan iets nieuws."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden