Kan KLM eigenlijk wel zonder Air France?

Beeld ANP

De stakingen bij Air France gaan door. De Franse minister Bruno Le Maire waarschuwde zelfs voor een naderend einde van de Frans-Nederlandse luchtvaartcombinatie. Hoe komt het bedrijf de crisis te boven?

Het aandeel Air France-KLM beleefde gisteren zijn slechtste dag in zestien jaar tijd. Aandeelhouders lijken weinig fiducie te hebben in een snelle oplossing bij het Frans-Nederlandse concern: de koers van het aandeel Air France-KLM daalde met bijna 10 procent. Ondertussen groeit de onvrede bij het winstgevende KLM volgens analisten. Onvrede over het grotere maar verliesgevende zusterbedrijf Air France, waar stakingen veel geld kosten en de topman afgelopen week sneuvelde. 

Vijf vragen over de kwestie.

Wat is er precies aan de hand bij Air France-KLM?

Vandaag wordt opnieuw gestaakt door medewerkers van Air France. Het personeel eist 5 procent loonsverhoging. Het conflict tussen Air France en vakbonden duurt al maanden en kostte het bedrijf 300 miljoen euro. Vorige week verbond topman Jean-Marc Janaillac zijn lot aan een stemming onder het eigen personeel over het loonvoorstel van de Franse directie. Een meerderheid stemde tegen en de topman stapte op, Air France in hevige turbulentie achterlatend. Minister Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur) noemt de situatie inmiddels ‘zorgwekkend’ en houdt een vinger aan de pols. 

Heeft de situatie bij Air France een direct effect op KLM?

Op de korte termijn niet. Er vliegt vandaag geen KLM-toestel minder en de service van de luchtvaartmaatschappij zal niet lijden onder de problemen bij de Franse zustermaatschappij. Op langere termijn kan de kwestie wel gevolgen hebben voor KLM zegt Joris Melkert, luchtvaartexpert bij de TU Delft.

“Deze situatie helpt niet bij de beeldvorming over het concern. De relatie tussen Air France en KLM stond als moeizaam te boek en investeerders zoeken juist betrouwbaarheid. Air France-KLM wordt nu als een risico gezien, dat zien we op de beurs.”

Kan Air France het Nederlandse KLM meesleuren in de misère?

“Als het bij Air France misgaat kunnen ze KLM inderdaad meesleuren, in wezen is het één bedrijf”, zegt luchtvaarteconoom Hans Heerkens van de Universiteit Twente. “Maar als Air France slim is, laat het KLM haar gang gaan en blijven ze af van het Nederlandse zusje. De kip met de gouden eieren slacht je namelijk niet”, aldus Heerkens, die daarmee verwijst naar de goede resultaten bij KLM. De omzet van KLM groeide in 2017 harder dan die van Air France (5,5 procent tegen 2,7 procent) en KLM laat beduidend betere winstmarges zien.

Wat moet er gebeuren?

Het is voor KLM te hopen dat Air France en de vakbonden er snel met elkaar uit komen zeggen analisten. “Doordat Air France veel tijd kwijt is met puinruimen kan de maatschappij niet werken aan groei en nieuwe ontwikkelingen. Het gevaar voor KLM is dat de combinatie Air France-KLM een irrelevante maatschappij wordt, één die achterloopt op de rest”, zegt Heerkens. De luchtvaarteconoom noemt de huidige situatie verontrustend. “Het gaat best goed met de luchtvaart, mensen vliegen steeds meer. Nu is het moment om vet op de botten te kweken voor slechtere tijden, en dat lukt niet.”

Het is echter niet voor niets dat Air France niet akkoord gaat met de looneisen van de vakbonden. Ruim 30 procent van de totale kosten bij de luchtvaartmaatschappij gaat naar salarissen, terwijl de marges op vliegtickets minimaal zijn. “Veel extra erbij kan simpelweg niet, de gemiddelde winst op een ticket is nog geen tien euro. En je moet concurrerend blijven, anders val je om. Zoals Monarch, Air Berlin en Alitalia vorig jaar”, zegt Melkert.

Kan KLM niet beter verder zonder Air France?

“KLM is te klein om alleen verder te gaan, en daarnaast zit KLM juridisch vastgeklonken aan Air France. Als ze zonder Air France verder willen, moet dat met een ander en het is de vraag welke maatschappij daar behoefte aan heeft”, zegt Hans Heerkens. KLM is relatief klein maar de maatschappij draait goed en heeft een mooi Europees netwerk en grote partners zoals het Amerikaanse Delta.

Heerkens: “KLM lijkt gehandicapt door Air France, maar toch zal laatstgenoemde KLM vermoedelijk niet loslaten.”

Lees ook: Topman Air France-KLM stapt op na wegstemmen loonaanbod door personeel

De ellende bij luchtvaartconcern Air France-KLM is compleet nu het personeel topman Jean-Marc Janaillac naar huis heeft gestuurd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden