opvoedvraag

Kan ik 'ja' zeggen als ouders vragen of hun kind bij ons kan komen spelen?

Beeld Thinkstock

Wie bepaalt of je een andere ouder uit de brand helpt door een 'speeldate' met diens kind: jijzelf als ouder, of je kind?

Ouders uit de klas vragen wel eens of hun kind de volgende dag mee uit school mag omdat ze zelf moeten werken of een andere afspraak hebben. Ik help andere ouders graag uit de brand, maar mijn zoon vindt het oneerlijk dat er dan misschien vriendjes komen waar hij die dag geen zin in heeft. Heeft hij een punt?

"Als je het als ouder belangrijk vindt om gastvrijheid uit te dragen, kun je gewoon 'ja' zeggen", vindt Willem Peters. Hij is orthopedagoog, werkte een aantal jaren als leerkracht in het basisonderwijs en is nu directeur van BuroJIJ, zorg voor jongeren en jeugd. "Ouders stimuleren kinderen tegenwoordig in het zeggen wat ze willen en vinden, maar een kind van zeven of tien jaar kan niet alles bepalen."

Vraag het Inah Ritsema en zij zegt: "Wat mij betreft heeft een kind hier alle zeggenschap over. Als je 'ja' zegt tegen die ouder, zonder overleg met je kind, dan wals je over dat kind heen." Ritsema werkte ruim dertig jaar als docent pedagogiek en psychologie in het middelbaar beroepsonderwijs en startte tien jaar geleden een bureau in communicatieve en opvoedkundige trainingen.

Ritsema begrijpt dat je als ouder graag een ander wilt helpen. "Helemaal in deze tijd waarin ouders, en met name moeders, zoveel ballen tegelijkertijd in de lucht moeten houden. Maar opvoedkundig gezien moet je respect tonen naar je kind. Het wil misschien die dag niet spelen of heeft ruzie gehad met het klasgenootje.... Zeg je als ouder zonder overleg 'ja' dan zeg je eigenlijk: "Pas jij je maar aan, wij ouders doen wat past bij onze behoefte'."

Toch kun je 'ja' zeggen zonder je kind te verplichten met een ander te spelen, zegt orthopedagoog Peters. "De zoon in kwestie hoeft dat vriendje niet te entertainen. Daartoe kun je hem niet verplichten. Het kind mag zijn eigen regie voeren en bijvoorbeeld alleen op zijn kamer spelen. De ouder in kwestie kan dan met het vriendje een spelletje doen of zeggen: 'Ik ga een cake bakken en wie zin heeft doet mee'."

Is het niet beter om een kind over te halen? Door te benoemen dat de ouders van het vriendje omhoog zitten of naar een doktersafspraak moeten? Ritsema: "Je kunt gewoon het gesprek aangaan en ongeveer op tweederde van dat gesprek aangeven wat jij vindt. Je kunt dan best zeggen dat je het fijn vindt als je kind zich aanpast. Wat daarbij wel goed is om te weten, is dat kinderen de natuurlijke neiging hebben om hun ouders te pleasen. Kinderen moeten echter wel hun mening durven geven en ruimte krijgen om 'nee' te zeggen."

Volgens Peters draait het om duidelijkheid. "Leg uit dat de moeder van het vriendje hulp nodig heeft. Daar hoeft geen sentimenteel argument bijgehaald te worden. Zeg tegen je zoon dat je weet dat hij niet graag met dat vriendje speelt, maar dat jij andere mensen helpen belangrijk vindt."

En als je mee gaat met de nee-wens van het kind, wat zeg je dan tegen die ouder die om hulp vraagt? Ritsema: "Vraag aan je kind wat je dan moet zeggen. Kinderen komen vaak met goede suggesties en je betrekt ze bij de oplossing." Peters: "Ouders zijn verantwoordelijk voor de terugkoppeling. Je kunt wel zeggen dat je zoon er geen zin in heeft en dat jij het belangrijk vindt dat je kind in deze bepaalt."

Maar voor Ritsema lijkt dit te veel op afrekenen. "Je kunt wel vragen: Wat zou helpen zodat, bijvoorbeeld Joris, toch kan komen?" De ouder weet nu al wat het antwoord zal zijn: een half uur extra op de iPad zitten en eigenlijk wil deze ouder niet op die manier onderhandelen.

"Toch kun je hier best in meegaan", vindt Ritsema. "Hij maakt gebruik van de situatie, ouder en kind weten dat beiden. Je zegt als ouder niet: als Joris mag komen mag je extra tijd op de iPad of langer televisie kijken. Je wilt natuurlijk dat je kind iets doet uit vrije wil, dat er een intrinsieke motivatie is, de bereidheid iets voor een ander te doen."

Peters is stelliger. "Extra op de iPad in ruil voor toestemming van je kind? Nooit doen. Dat is omkopen. Bovendien geef je bij een tegenprestatie dan elke keer ruimte voor discussie en dat wordt op den duur vermoeiend voor iedereen. Je hoeft ook niet over alles met je kind in gesprek te gaan. Soms is iets gewoon zo."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden