Kampnummer opa staat nu op hun arm

Kleinkinderen willen met tatoeages herinnering aan Holocaust levend houden

Alle klanten die bij haar in de supermarkt afrekenen, kunnen het zien. En dat is precies de bedoeling. De 21-jarige Eli Sagir, caissière in Jeruzalem, heeft op haar linkeronderarm '157622' laten tatoeëren. Dit is het kampnummer dat de nazi's ooit aanbrachten op de arm van haar opa: Jozef Diamant, overlevende van Auschwitz.

"Die tatoeage is het belangrijkste wat ik in mijn leven heb gedaan", vertelt Sagir in de Amerikaanse krant The New York Times. "Mensen kijken ernaar en minstens tien keer per dag vraagt iemand wat het is. Dat geeft mij de gelegenheid het verhaal van mijn opa te vertellen. Zo laat ik hem en andere Holocaust-overlevers voortbestaan."

Volgens Sagir zakt de herinnering aan de jodenvervolging langzaam weg, zelfs in Israël. Sommige jongeren denken dat de Holocaust zoiets was als de Exodus uit Egypte: geschiedenis uit lang vervlogen tijden. Bovendien kunnen steeds minder mensen hun ervaringen uit de kampen navertellen. Waren er tien jaar geleden nog zo'n 400.000 in leven, inmiddels zijn het er nog maar 200.000.

Nabestaanden en organisaties moeten langzaamaan op zoek naar andere wegen om het verhaal door te geven. Israëlische scholen nemen leerlingen daarom mee naar concentratiekampen. Musea proberen zo veel mogelijk publiek te trekken met laagdrempelige tentoonstellingen over de jodenvervolging. En ook de omstreden Miss Holocaust-verkiezing onder vrouwen die de vernietigingskampen overleefden, afgelopen zomer, was een vernieuwende poging om de vergetelheid te bestrijden.

Over de verse kamptatoeages blijken de meningen verdeeld. Sommigen vinden het een vondst. Veel anderen reageren negatief, merkt Eli Sagir. Zo vond één man het 'zielig'. Een ander verweet Sagir dat ze haar opa probeerde te zijn. Weer een ander vond het tijd om eindelijk eens te vergeten. Sagir beet die laatste toe: "Door mensen zoals u, die zo nodig willen vergeten, gebeurt het straks allemaal nog een keer."

Aanleiding voor het artikel in de Amerikaanse krant is een documentaire die afgelopen zomer in Jeruzalem in première ging, en die vanaf volgende maand over de wereld trekt. In de film, 'Numbered', interviewt regisseur Dana Doron zo'n vijftig overlevenden met een getatoeëerd nummer. En daar komen ook mensen in aan het woord die het nummer van een ouder of grootouder op hun huid hebben laten zetten.

Een vrouw van middelbare leeftijd draagt bijvoorbeeld het kampnummer van haar vader sinds die is overleden. En een 28-jarige computerprogrammeur liet het nummer van zijn opa op zijn arm zetten toen hij in Argentinië het brandmerken van koeien had gezien; door die ervaring werd hij vegetariër en kreeg hij behoefte om zich sterker te verbinden met zijn opa, die zoveel had moeten doorstaan.

Toch blijft het de vraag of de imitatie-kampnummers niet te choquerend zijn, of ronduit smakeloos. Ook de opa van Eli Sagir moest er in eerste instantie niets van hebben toen zijn kleindochter haar plan ontvouwde. Maar toen hij het nummer eenmaal op haar huid zag staan, huilde hij en kuste hij haar arm. In de rest van de familie sloeg de tattoo ook aan. Eli's moeder, haar broer en een oom behoren inmiddels ook tot de genummerden. Zo leeft 157622 in elk geval nog even voort.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden