'Kampen kan niet zomaar een avondklok instellen'

Overlast - Burgemeesters die op willen treden tegen asielzoekers, reageren vaak vanuit emotie, vindt hoogleraar Jan Brouwer.

Een aantal burgemeesters reageert te emotioneel op overlast van asielzoekers en kiest voor maatregelen die niet zijn toegestaan.


Burgemeesters kunnen grote groepen asielzoekers geen avondklok opleggen. Dat komt neer op 'wederrechtelijke vrijheidsberoving' zegt hoogleraar rechtswetenschap Jan Brouwer van Rijksuniversiteit Groningen, directeur van het Centrum voor Openbare Orde en Veiligheid.


Dit weekeinde rolden de burgemeesters in de buurt van het asielzoekerscentrum Dronten over elkaar heen. Bort Koelewijn (ChristenUnie) van Kampen sprak vorige week een meisje dat eerder was verkracht. Een bewoner van het azc heeft het misdrijf tegen de toen 17-jarige deels bekend. Het Openbaar Ministerie eistte vorige week elf jaar celstraf tegen hem.


Koelewijn was gevoelig voor de opmerking van het slachtoffer dat het merkwaardig is dat iemand met een oorlogstrauma 's nachts over straat kan zwerven. Hij wil met het Centraal Orgaan Asielzoekers bespreken hoe dat is te voorkomen. In De Stentor suggereerde hij begeleiding van asielzoekers 's nachts, of een avondklok.


Hoewel azc het dichtst bij het centrum van Kampen ligt, valt het onder Drontens bestuur. Daar ontstak burgemeester Aat de Jonge (CDA) zaterdagochtend in woede. Op Twitter noemde hij een avondklok verwerpelijk en heette asielzoekers welkom.


Voor een avondklok is volgens Brouwer geen juridische grond. "Je moet dan hardmaken dat alle asielzoekers crimineel zijn, en dat een oorlogstrauma altijd leidt tot verkrachtingen. Dat is onmogelijk." Alleen asielzoekers die aantoonbaar overlast veroorzaken, kunnen een gebiedsverbod krijgen van gemeenten.


Brouwer denkt wel dat de burgemeester bij het azc kan aandringen op nieuwe huisregels. Al zal het niet eenvoudig zijn die regels te handhaven, tekent de hoogleraar erbij aan. "Als mensen te laat binnenkomen, moet je dan de deur sluiten? Zo vergroot je de overlast alleen maar."


Het COA is niet van plan alle bewoners van azc's te verplichten op tijd binnen te zijn. "Het gaat hier om de openbare orde en dat betekent dat wij met de politie overleggen over mogelijke overlastgevers. Die kun je beperkingen opleggen", zegt een woordvoerder. "Bij alle azc's is daarover nauw overleg met de gemeente."


Brouwer signaleert dat meer burgemeesters zich door emotie laten leiden als het gaat om nieuwkomers. Hij wijst op de burgemeester van Weert die tijdens de jaarwisseling een groep asielzoekers preventief binnenhield. "Eveneens vrijheidsberoving zonder goede grond", zegt Brouwer. Ook de burgemeester van Veldhoven die een conferentie van Eritreeërs verbood, staat volgens Brouwer niet in zijn recht. In kort geding hield het verbod stand, maar Brouwer twijfelt er niet aan dat een bodemprocedure anders uitwijst. "Het zal net zo gaan als met de zogeheten haat-imams die niet naar Eindhoven mochten: in een bodemprocedure kreeg de burgemeester daarover onlangs ongelijk."


Nu burgemeesters niet meer louter door Den Haag worden benoemd en vaker worden gezien als politici, heeft een aantal volgens Brouwer de neiging besluiten te nemen enkel vanuit de wens van de eigen inwoners. "Je hoort burgemeesters steeds vaker zeggen dat ze de portefeuille openbare orde stevig willen beheren", zegt Brouwer. "Maar dat moet met de middelen die zijn toegestaan."


In de zaak van de asielzoeker en de verkrachting doet de rechter over twee weken uitspraak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden