Kampen in het CDA proberen elkaar te vinden

Partij wil vernieuwen én door met coalitie

TEUN LAGAS

"Het mooie van het CDA", zei Ruth Peetoom na haar verkiezing tot partijvoorzitter, "is dat we al dertig jaar lang onderling van mening kunnen verschillen, terwijl we ondertussen elkaar vinden op wat ons verbindt."

De Utrechtse predikante die zaterdag haar opponent Sjaak van der Tak versloeg, wordt door veel CDA-leden gezien als de vrouw die de discussie van onderop kan openbreken.

Zij moet de leden weer invloed geven in een partij die de laatste jaren werd bedisseld door de Haagse top rond oud-partijleider Jan Peter Balkenende. Tegelijk moet Peetoom ervoor zorgen dat de discussie over een scherp en voor de kiezers herkenbaar CDA-profiel niet leidt tot nieuwe ruzies en verdeeldheid binnen de toch al gemarginaliseerde christendemocratie.

De uitslag van de voorzittersverkiezing laat zien dat de CDA-stromingen elkaar proberen op te zoeken. Peetoom behoorde vorig jaar tot de 32 procent minderheid tegen de regeringssamenwerking met de PVV. Zij won als kandidaat met een links profiel nu met ruim 60 procent, tegen 40 procent voor Sjaak van der Tak, de meer rechts geprofileerde burgemeester van de gemeente Westland.

Op basis van die uitslag kan Peetoom met enig recht zeggen dat ze de partij terug gaat brengen naar het midden. Maar het blijft vaag wat de bulk van de CDA-leden werkelijk verwacht van hun partijleiding. Van de bijna zestigduizend leden deden er de afgelopen week slechts veertienduizend mee aan de verkiezing per telefoon of e-mail.

Peetoom schuift aan bij de twee andere CDA-prominenten zonder duidelijk leiderschap: fractievoorzitter Van Haersma Buma en vice-premier Verhagen. Het scherpere CDA-profiel dat kiezers terug moet brengen, kan leiden tot spanningen in het minderheidskabinet met de VVD en met gedoogpartner PVV. Peetoom sust dat de CDA'ers goed zijn voor hun handtekening onder de coalitieafspraken. Ook de tegenstandster van de PVV-samenwerking zal dit kabinet niet snel onderuit proberen te halen.

Op het congres probeerden rebelse vernieuwers extra bevoegheden te krijgen tegenover de 'oude Haagse top'. Zij wilden de nieuwe voorzitter zo een vliegende start geven. Maar dat draaide uit op een typisch CDA-compromis, waarmee de vernieuwers werden afgeremd. In de zaal riep een tegenstander van al te revolutionaire veranderingen: "Onze partij heeft nu eenmaal een anti-revolutionaire achtergrond".

VANDAAG 5
Meer over het CDA-congres

Balkenende weet dat het CDA weer uit de woestijn zal komen
Hij was na de dramatische verkiezingsnederlaag van vorig jaar en sinds zijn aftreden als partijleider niet meer aanwezig geweest op een CDA-partijcongres. Zaterdag konden de leden dan toch nog afscheid nemen van oud-premier Balkenende. Dat ging gepaard met veel applaus en vooral heimwee naar de betere electorale positie die de partij kende onder zijn leiderschap.

Er stond geen aangeslagen oud-politicus op het podium. Balkenende, inmiddels hoogleraar en partner bij een groot accountantsbureau, gaf toe dat de partij zich momenteel 'in de woestijn' bevindt. Hij hield echter vol dat het CDA er wel weer bovenop zal komen en wees erop dat al zo vaak werd voorspeld dat de christen-democratie passé was.

De oud-premier kreeg als afscheidscadeau een naar hem vernoemde prijs, die jaarlijks zal worden uitgereikt. De 'Balkenende-award' gaat naar jonge CDA'ers die een bijzondere bijdrage hebben geleverd aan vernieuwing van het gedachtengoed van de partij.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden