Kamp: Ik speel geen duister spel

Minister Kamp van economische zaken in gesprek met boze Groningse actievoerders. 'Ik zit niet achter mijn bureau en zeg: Haal er even wat extra gas uit. Zo gaat dat niet.' Beeld anp
Minister Kamp van economische zaken in gesprek met boze Groningse actievoerders. 'Ik zit niet achter mijn bureau en zeg: Haal er even wat extra gas uit. Zo gaat dat niet.'Beeld anp

De recordboring vorig jaar van 54 miljard kuub aardgas zit Groningen dwars. Dat minister Henk Kamp nu 1,2 miljard euro geeft als compensatie voor aardgasellende, wordt gezien als een sigaar uit eigen doos, aangezien hij vorig jaar anderhalf tot twee miljard extra binnenhaalde dankzij het Groningse gas. Kamp reageert op de kritiek.

U pakt eerst wat u nu teruggeeft?
"Het is niet zo dat ik besloten heb vorig jaar even wat extra geld te pakken om daar nu weer wat mee te kunnen doen. Daar is geen sprake van. Het is niet een of ander duister spel wat er wordt gespeeld. Ik weet niet precies wat er in 2013 was geraamd aan gasinkomsten. Het zou kunnen dat er toen meer is gerealiseerd. Dat zullen extra ontvangsten zijn geweest. Maar in zo'n Rijksbegroting heb je altijd plussen en minnen. Misschien hadden we een meevaller met het gas, maar uiteindelijk hebben we wel een tekort van dik 23 miljard overgehouden dat jaar. En daar komt nu een extra tegenvaller bij, omdat we dit jaar minder gas winnen dan in de begroting staat."

Het beeld dat u nog even goed verdiend hebt aan het Groningse gas terwijl al duidelijk was dat het zo niet langer kon, blijft toch hangen in Groningen.
"Ik zit niet achter mijn bureau en zeg: Jantje, haal er even wat extra gas uit. Zo gaat dat niet. Het is gebeurd. In 2012 is er 48 miljard kuub gas gewonnen uit het Groninger veld, vorig jaar 54 miljard. Maar vorig jaar hadden we een extreem koude winter. Vervolgens moesten de gasopslagen weer opnieuw worden gevuld. Ook brachten de kleinere velden toen minder op dan verwacht. Maar ook vorig jaar zijn we binnen de lange-termijnafspraken gebleven. Gas dat in 2013 is opgepompt was deels in 2012 al verkocht of nog daarvoor. Ik kan niet zomaar aan die knoppen zitten draaien. Je moet het allemaal organiseren en dat organiseren gaat niet van dag op dag. Ik heb nu een besluit genomen voor de toekomst. In het winningsplan van de Nam staat 45 miljard kuub voor 2014, 2015 en 2016. Ik heb besloten daar 42,5, 42,5 en 40 van te maken, en dat is bovendien de bovengrens."

Uit eerdere kabinetsafspraken vloeit al voort dat nog maar 42,5 miljard gemiddeld per jaar mag worden gewonnen tot 2020. De reductie is dus niks bijzonders.
"Zo presenteren wij het ook niet. Wij zeggen niet dat het spectaculair is. We doen zo goed mogelijk wat Staatstoezicht op de Mijnen ons heeft geadviseerd, door de gaswinning bij Loppersum met 80 procent te verminderen. Zo presenteren wij het."

Is het juist dat na 2016 de productie nog verder omlaag gaat? Met andere woorden: Compenseert u straks niet de reductie door dan weer meer te gaan winnen?
"Dat weten we niet. De rem die we er nu op zetten is voor drie jaar. Daarna moet de Nam een nieuw winningsplan inleveren. Dat zetten we af tegen de risico's die er dan zijn. Na drie jaar kan het omhoog gaan, maar ook omlaag, afhankelijk van de kennis die we dan hebben."

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

'Mooi begin, maar niet voldoende'
Het gasbesluit van het kabinet is eindelijk daar: de gaskraan bij Loppersum gaat goeddeels dicht en Groningen ontvangt voor de komende vijf jaar 1,2 miljard voor schadeherstel, preventie en nieuw perspectief. Maar Groningen is niet tevreden en steekt dat niet onder stoelen of banken.

De Groninger Bodembeweging (GBB) bracht zaterdag een kleine tweehonderd aanhangers op de been in Stedum waar ze "ons gas, ons gas, ons gas'' scandeerden en het Groninger volkslied zongen.

Veiligheid blijkt de grootste zorg. Veel Groningers vinden het onverteerbaar dat minister Kamp van economische zaken de vijf putten bij Loppersum voor twintig procent open houdt. Het Staatstoezicht op de Mijnen adviseerde de putten helemaal dicht te gooien.

Ook geeft het een rotgevoel dat onderzoek uitwijst dat men rekening moet houden met bevingen van maximaal 4,1 op de schaal van Richter, met een kans van tien procent op nog zwaarder. Tot nu toe was de beving bij Huizinge van 3,6 op de schaal van Richter de zwaarste.

Buiten Loppersum is men er ook nog niet gerust op. Marijke van Beek, burgemeester van Eemsmond, wil weten wat reductie van winning bij Loppersum betekent voor haar gemeente. Wordt daar dan meer gas gewonnen en hoe veilig is dat?

De Natuur en Milieufederatie Groningen sprak dit weekend van een "mooi begin, maar niet voldoende". De federatie wil dat winning helemaal stopt als er bevingen van drie op de schaal van Richter of meer blijven voorkomen.

Onder het motto 'Gas terug' kachelden zaterdag honderden auto's, luid toeterend in een slakkengang vanuit de stad Groningen over de A7 naar Zuidbroek. De route ging langs het land waar in 1959 de gasbel van Slochteren werd ontdekt en langs het gaswinningsmonument dat ter gelegenheid van vijftig jaar aardgas werd opgericht. Deelnemers aan de door de FNV georganiseerde tocht willen vooral werkgelegenheid in Groningen. Bij een volksdebat in Zuidbroek werd het openhouden van aluminiumbedrijf Aldel geëist en gepleit voor het voortbestaan van de bedreigde rubber slangen-fabriek Parker in Hoogezand. Aldel ging eind december failliet.

Zaterdagochtend praatten op het Groninger provinciehuis tweehonderd genodigden van uiteenlopende maatschappelijke organisaties met minister Kamp en directeur Bart van de Leemput van de Nam. Zij drongen onder meer aan op zo min mogelijk administratieve barrières bij het investeren van 1,2 miljard in de regio.

De afspraken die er nu liggen zijn voor drie jaar. Groningen blijft alert, zoveel is duidelijk. Commissaris van de koning Max van den Berg zei het dit weekend tegen RTV Noord zo: "Als men het in Groningen toch anders wil, we hebben onze tanden laten zien, dan doen we het nog een keer."

Bodembeweging waakt voor actiemoeheid
Onlangs kondigde de Groninger Bodembeweging vier manifestaties aan voor deze maand. In Doodstil en Stedum werd gedemonstreerd en komende woensdag is een volksoploop in Eenum de bedoeling. Of er nog een vierde manifestatie komt, in Loppersum, is niet zeker, zegt GBB-bestuurslid Lambert de Bont. Actiemoeheid ligt op de loer. En het is vermoedelijk beter de aandacht nu vol op de Tweede Kamerleden te richten. Maandag 27 januari komen die naar Groningen om de gevolgen van het gasbesluit van minister Kamp te bespreken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden