Update

Kamervoorzitter Van Miltenburg stapt op

Anouchka van Miltenburg. Beeld anp

De voorzitter van de Tweede Kamer, Anouchka van Miltenburg, stelt haar functie ter beschikking. Volgens Van Miltenburg was haar positie onhoudbaar nadat de commissie-Oosting afgelopen week harde kritiek leverde op haar optreden in de affaire rond de zorgenoemde Teeven-deal. Vooral het feit dat de discussie over de positie van de Kamervoorzitter sindsdien niet luwde, was voor haar reden af te treden. Of Van Miltenburg ook opstapt als Kamerlid liet ze in het midden.

Van Miltenburg riep aan het einde van de middag de Haagse pers in de Tweede Kamer bijeen voor een verklaring. De dag was voor een groot deel opgegaan aan overleg, met haar partij de VVD en met andere fracties.

De commissie onderzocht de deal tussen VVD-Kamerlid Fred Teeven, destijds officier van justitie, en de drugscrimineel Cees H. en hoe de politiek daar de afgelopen jaren mee omging. Ook Van Miltenburg werd uiteindelijk betrokken bij al het gedoe door die deal.

'Storm in een glas water'
Zij kreeg inzage in een brief van een anonieme klokkenluider aan het Nos-televisieprogramma Nieuwsuur, waarin details van de deal waren opgenomen. Van Miltenburg vernietigde de kopie van de brief, naar haar zeggen op verzoek van de journalist van Nieuwsuur, maar de hoofdredactie van dat programma ontkent dat dat verzoek ooit werd gedaan. Volgens Nieuwsuur was alleen om vertrouwelijke behandeling van de brief gevraagd. Ook zou Van Miltenburg na lezing van de brief in een sms hebben gesteld dat het ging om een 'storm in een glas water'.

De commissie-Oosting vond dat Van Miltenburg de inhoud van de brief met de commissie had moeten delen. De oud-voorzitter hield vanmiddag echter vol dat dat in strijd zou zijn geweest met de van haar gevraagde vertrouwelijkheid.

Van Miltenburg zou komende week, voorafgaande aan het debat over de conclusies van Oosting, door haar collega's worden ondervraagd over haar optreden. Daartoe leverden ze al 37 vragen in. Het onduidelijk of dat gesprek doorgaat. De aftredende voorzitter stelde in haar verklaring trots te zijn drie jaar voorzitter te zijn geweest van 'een zeer zelfbewust parlement'. "Ik kijk met een voldaan gevoel terug op de afgelopen drie jaar", aldus Van Miltenburg, "waarin een vernieuwende samenwerking tot stand is gekomen tussen oppositie en coalitie."

Meer en meer irritaties
Van Miltenburg (48) kan niet echt terugkijken op een geslaagd voorzitterschap. Haar verkiezing in 2012 was op zich al een verrassing. Zij werd door haar partijgenoten in de VVD-fractie naar voren geschoven, terwijl algemeen aangenomen werd dat haar fractiegenoot Ton Elias de kandidaat zou zijn.

Elias verspeelde zijn kansen echter door ongelukkig optreden in de bewuste fractievergadering. Haar wijze van vergaderingen leiden begonnen in de Kamer meer en meer tot irritaties te leiden. Vooral haar omgang met Kamerleden van de PVV was moeizaam. Zij liet veel toe - onder meer de opmerkingen van Geert Wilders over een nepparlement- met het argument dat de Kamer nu eenmaal haar de instrumenten om leden van de Kamer te corrigeren uit handen geslagen had. Later corrigeerde ze echter wel Kamerleden die Wilders toewierpen een nepfractie te leiden. Het leidde tot ongenoegen en een steeds luidere roep om vervanging.

Die roep werd overigens altijd anoniem gedaan. Met als dieptepunt een artikel in De Volkskrant twee jaar geleden, waarin acht fractievoorzitters anoniem stelden dat Van Miltenburg op diende te stappen. Het dieptepunt in de relatie tussen de Kamer en haar voorzitter was toen CDA-fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma tijdens een debat onomfloerst stelde dat Van Miltenburg coalitiefracties voortrok. De voorzitter had enige tijd nodig om zich te herpakken en beende huilend dew vergaderzaal uit.

Tweede voorzitter die aftreedt
Van Miltenburg is de tweede voorzitter van de Tweede Kamer die sinds het ontstaan in 1815 tussentijds aftreedt. Dat gebeurde eerder alleen in 1912 toen Frederik Graaf van Bylandt aftrad. De CHU-politicus leefde permanent in onmin met de door hem gevreesde socialistische Kamerleden van de SDAP. De SDAP-Kamerleden pleegden, nadat het hen onmogelijk was gemaakt te debatteren over de invoering van het algemeen kiesrecht, obstructie door over de onbelangrijkste zaken redevoeringen te houden. De situatie duurde een jaar, waarna Van Bylandt eieren voor zijn geld koos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden