Kamer wil kennisinstituut weghalen bij Justitie

Minister Grapperhaus: 'Dit debat gaat over het wezen van justitie: de integriteit van mijn ambtenaren en mijzelf.' Beeld ANP

De Kamer is bezorgd over de angstcultuur bij het WODC, het kennisinstituut van het ministerie van justitie. Minister Grapperhaus moet het vertrouwen in de onafhankelijkheid van het WODC herstellen.

In de Tweede Kamer klonk gisteren de roep om het onderzoekscentrum WODC weg te halen bij het ministerie van justitie en veiligheid. Niet alleen de oppositie wil dat, ook coalitiepartij ChristenUnie voelt ervoor. Minister Ferdinand Grapperhaus (CDA) moest gisteravond aan de Kamer uitleggen hoe hij het vertrouwen in de onafhankelijkheid van dit belangrijke centrum voor justitieonderzoek weer wil herstellen.

Veel fracties zijn bezorgd over de angstcultuur binnen het WODC, en over de kwaliteit van de onderzoeken waar het WODC nu aan werkt. Ze vroegen Grapperhaus om te garanderen dat WODC-medewerkers misstanden kunnen melden zonder dat hun carrière in gevaar komt.

Volgens een klokkenluider manipuleerde het ministerie in 2013 en 2014 drie drugsonderzoeken van het WODC (Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum). De uitkomsten pasten daardoor beter bij het beleid van toenmalig minister Ivo Opstelten (VVD). Het WODC is een onderdeel van het ministerie van justitie, maar moet eigenlijk onafhankelijk kunnen werken.

De Tweede Kamer kraakte eensgezind harde noten over de politieke beïnvloeding. "Ik voel me belazerd", zei SP-Kamerlid Michiel van Nispen. "Dit is onacceptabel", stelde D66-Kamerlid Maarten Groothuizen. "Iedere vorm van politieke en ambtelijke druk is fout", vindt VVD-Kamerlid Arno Rutte. "Het gaat hier niet alleen om de integriteit van het WODC, maar om het vertrouwen van burgers in de overheid", benadrukte Stieneke van der Graaf van de ChristenUnie.

"Dit debat gaat over het wezen van justitie: de integriteit van mijn ambtenaren en mijzelf", reageerde Grapperhaus. "Het WODC is echt belangrijk voor het departement. De kwaliteit van dit onderzoek moet boven elke twijfel verheven zijn. Alleen op die manier is er een eerlijk speelveld tussen Kamer en minister", vindt Grapperhaus. "Deze kwestie raakt mij ook persoonlijk, als wetenschapper", voegde hij eraan toe.

Grapperhaus kondigde eerder al drie onderzoeken aan naar wat er precies gebeurd is. De Kamer nam daar gisteren geen genoegen mee. Kamerlid Stieneke van der Graaf van de ChristenUnie wees op de uitzonderlijke positie van het WODC, onder de vleugels van het ministerie. "Publieke kennisinstituten vallen over het algemeen niet onder de departementen", stelt zij. "De manier waarop het ministerie en het WODC zich nu verhouden is niet goed. De minister moet daarnaar kijken."

Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) vindt dat het WODC de onafhankelijke status van 'planbureau' moet krijgen, vergelijkbaar met bijvoorbeeld het Planbureau voor de Leefomgeving. Ze vroeg Grapperhaus die mogelijkheid te onderzoeken. Ook moet het WODC wat haar betreft weg van de huidige locatie, op de veertiende etage van het ministerie. "Deze beïnvloeding is natuurlijk een kwestie van cultuur, maar dat het WODC bij het departement hoort, en ook fysiek op dezelfde plek zit, stimuleert die cultuur."

Maar coalitiepartijen CDA en VVD willen geen overhaaste maatregelen, en de drie onderzoeken van Grapperhaus afwachten. "We moeten de verleiding weerstaan om nu al conclusies te trekken. Binnenkort kunnen we dan in samenhang besluiten nemen", zei Arno Rutte. Ook minister Grapperhaus pleitte daarvoor. Grapperhaus moet dan in een van de drie onderzoeken ook laten onderzoeken of het WODC wel thuishoort bij het ministerie, vinden ook CDA en D66.

Lees ook: 
- Kan het onderzoekscentrum van het ministerie van justitie zijn werk wel doen?
- Grapperhaus erft met justitie en veiligheid een ontembaar ministerie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden