Kamer wil geslachtsinformatie schrappen van documenten

null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Het aanduiden van welke sekse iemand is, moet van zoveel mogelijk overheidsdocumenten verdwijnen. Dat wil een Kamermeerderheid van in elk geval VVD en PvdA, schrijft De Telegraaf vandaag. Nederland is niet het eerste land dat rekening wil houden met de aanduiding van transgenders in officiële documenten. Hoe lossen andere landen dit op?

Gabriella Codonesu

Volgens VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden is het vermelden van 'm/v' niet meer van deze tijd. "Transgenders, mensen met een zogeheten intersekse conditie en mensen die zich niet duidelijk man of vrouw voelen, ervaren nu juridische en maatschappelijke druk om een geslacht op te moeten geven", zegt hij in de krant.

De partijen willen dat de staatscommissie die zich over de vernieuwing van het familierecht buigt, gaat onderzoeken hoe dit het beste kan.

Hokje
Het COC pleit als sinds 2012 voor afschaffing van de geslachtsregistratie in officiële documenten. "Verplichte geslachtsregistratie dwingt meer dan een half miljoen Nederlanders in een hokje waarin ze zich niet thuis voelen. Daar moet een einde aan komen", reageert COC-voorzitter Tanja Ineke op de website van het COC.

Ongetwijfeld heeft het debat in veel landen een nieuwe impuls gekregen vanwege de Amerikaanse ex-sporter en Olympisch kampioen Bruce Jenner, die enkele weken terug aankondigde voortaan door het leven te gaan als Caitlyn Jenner op de cover van het Amerikaanse tijdschrift Vanity Fair.

Naast Nederland zijn er meer landen die een speciale regeling treffen voor de aanduiding van transgenders, maar een standaard aanduiding is nog niet echt gevonden.

Caitlyn Jenner op de voorkant van het Amerikaanse tijdschrift Vanity Fair. Beeld AP
Caitlyn Jenner op de voorkant van het Amerikaanse tijdschrift Vanity Fair.Beeld AP

Letter X
De meest gangbare oplossing is het introduceren van een soort 'derde geslacht' in paspoorten en andere documenten. Australiërs kunnen bijvoorbeeld sinds 2011 een neutraal geslacht kiezen op hun paspoort, aangeduid met de letter X. Ze hebben hiervoor wel eerst een brief van de huisarts nodig die uitlegt dat ze bijvoorbeeld een geslachtsoperatie zullen krijgen of ze zich niet identificeren met het geslacht waarmee ze geboren zijn, zo is te lezen op de website van het Australische ministerie van buitenlandse zaken. Ook Nieuw-Zeeland, Duitsland en meest recent Malta bieden de letter X aan als alternatief voor het mannelijke- en vrouwelijke geslacht.

Een soortgelijke term die gebruikt wordt is 'Mx', als variant op het Engelse 'Ms' en 'Mr'. In Groot-Britannië is het bij sommige rechtbanken en banken toegestaan om jezelf aan te duiden als Mx, maar op een paspoort of ander officieel document is dit nog niet mogelijk. De Ofxord English Dictionary overweegt wel om het woord officieel op te nemen in het woordenboek.

India is inmiddels van plan deze term ook te gaan gebruiken in officiële documenten. India erkent transseksuelen en transgenders sinds vorig jaar officieel als 'derde geslacht', met dezelfde rechten als de andere twee geslachten. Zo hebben zij naast gelijke rechten als mannen en vrouwen bijvoorbeeld ook het recht op hun eigen aparte wc.

Zelf geslacht bepalen
Ondertussen is Ierland bezig met het tot nu toe meest liberale plan ten opzichte van geslachtsvermelding. Daar zijn plannen om volwassenen van 18 jaar en ouder zelf hun geslacht te laten invullen op overheidsdocumenten. Het plan is dat zij dit mogen doen zonder dat er eerst een verklaring van een arts bij komt kijken.

Geen geslacht
Veel transgenders pleiten echter voor de optie om het geslacht helemaal weg te laten. Duitsland biedt ouders bijvoorbeeld al de optie om het geslacht van hun kind blanco te laten op de geboorteakte, maar eenmaal volwassen moeten Duitse burgers alsnog een geslacht op hun paspoort laten zetten. Enkele landen zouden al overwegen om het geslacht weg te laten. Onder andere Groot-Brittannië, en nu dus ook Nederland verkennen deze optie. Op het Nederlandse rijbewijs wordt het geslacht al niet meer weergegeven.

Vasthouden aan geboorteakte
Veel landen houden echter nog steeds helemaal geen ruimte over voor het aanpassen van het geslacht. In de Verenigde Staten staan staten als Kansas, Idaho en Tenessee het niet toe om een geslacht op een paspoort of ander officieel document te hebben dat afwijkt van het geslacht op de geboorteakte. In andere staten in het wel mogelijk het geslacht te veranderen, maar alleen als de persoon een geslachtsoperatie heeft ondergaan. In sommige staten is een verklaring van een arts nodig.

Veel transgenders zien het geslacht het liefst verdwijnen uit paspoorten. Beeld ap
Veel transgenders zien het geslacht het liefst verdwijnen uit paspoorten.Beeld ap
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden