Kamer: Uitleg over gelekte ambtsberichten

den haag – - De Tweede Kamer wil van het kabinet opheldering over de via WikiLeaks uitgelekte ambtsberichten van de Amerikaanse ambassade. Daarin figureren topambtenaren van het ministerie van buitenlandse zaken. De hele Kamer steunde een verzoek daartoe van PvdA-Kamerlid Timmermans. Die wil ook een debat in de Tweede Kamer.

Timmermans sprak gisteren over ’politieke matennaaierij’ als het waar is dat minister Maxime Verhagen destijds zijn topambtenaar bij de Amerikanen liet aandringen om druk te zetten op de PvdA, die niets voor een nieuwe missie in Uruzgan voelde. De discussie over een verlenging moet niet in achterkamertjes gevoerd worden, meende Timmermans. Hij wil de antwoorden van het kabinet afwachten voordat hij tot een definitief oordeel komt. GroenLinks wil dat ook minister Verhagen (Economische Zaken) erbij is. Hij leidde destijds Buitenlandse Zaken.

Verhagen wil niet inhoudelijk ingaan op de uitgelekte uitlatingen van ambtenaren van Buitenlandse Zaken tegenover Amerikaanse diplomaten. Deze uitspraken (over de missie in Afghanistan en over de Oegandese rebellenleider Joseph Kony) zijn de afgelopen dagen via Wikileaks naar buiten gekomen.

Verhagen was destijds als minister van buitenlandse zaken politiek betrokken bij deze onderwerpen, maar verwees gisteren naar zijn opvolger, Uri Rosenthal. Staatsrechtelijk gezien is die nu politiek verantwoordelijk, maakte Verhagen duidelijk, en het is dan ook aan hem om de vragen daarover te beantwoorden.

Rosenthal verklaarde gisteren dat ambtenaren altijd onder de politieke verantwoordelijkheid opereren van hun minister. De betrokken topambtenaren zijn Wepke Kingma die bij de Amerikanen op de dood van rebellenleider Joseph Kony zou hebben aangestuurd, en Pieter de Gooijer. Die zou bij de Amerikanen erop hebben aangedrongen PvdA-leider Wouter Bos onder druk te zetten. Later op de avond verklaarde Rosenthal nog dat De Gooijer ontkent iets dergelijks tegen de Amerikanen gezegd te hebben.

Evenmin wilde Verhagen iets zeggen over uitlatingen van zijn voormalige collega Eimert van Middelkoop, toen minister van defensie. Deze gaf vrijdag in het televisieprogramma ’Nieuwsuur’ toe dat hij er bij zijn internationale contacten weleens op aandrong de druk op de PvdA-leider op te voeren.

Een partijgenoot van Van Middelkoop, Kamerlid Joël Voordewind, vindt het daarentegen onjuist dat een topambtenaar Amerikaanse diplomaten gevraagd heeft PvdA-leider Wouter Bos te overtuigen van het belang van een verlenging van de militaire missie in Uruzgan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden