Kamer schrapt wet godslastering

Kort na de moord op Theo van Gogh wierp toenmalig justitieminister Donner de vraag op of het verbod op godslastering zou moeten worden aangescherpt. Nu neemt de Tweede Kamer het initiatief tot afschaffing.

Het wetsvoorstel dat D66, SP en VVD samen hebben opgesteld is kort en simpel: schrap de bepaling in het wetboek van strafrecht die drie maanden celstraf zet op smalende godslastering. Gisteren hebben ze hun vooradvies naar de Raad van State gestuurd, in de comfortabele wetenschap dat het kan rekenen op voldoende politieke steun in de Kamer. Alleen de drie confessionele fracties –CDA, ChristenUnie en SGP– zullen het schrappen betreuren.

Daarmee verdwijnt een ’slapend’ wetsartikel. Sinds de invoering in de jaren dertig van de vorige eeuw is het zo’n twaalf keer ingezet, voor het laatst – vergeefs – in de jaren zestig tegen schrijver Gerard Reve (zie inzet). Ondanks het sluimerende bestaan zorgde de strafbepaling eind 2004, begin 2005 voor politiek rumoer.

Ministers van de VVD en D66 reageerden woedend toen hun CDA-collega Donner van justitie opperde om gelovigen via aanscherping van het wetsartikel beter te beschermen tegen grove beledigingen. D66-fractievoorzitter Van der Laan antwoordde met een motie waarin werd bepleit om het artikel te schrappen. De redenering: waarom zouden gelovigen meer bescherming moeten hebben dan niet-gelovigen, die toch ook genoeg hebben aan andere strafbepalingen in de wet?

Haar motie kreeg nauwelijks steun. CDA, ChristenUnie en SGP stemden tegen vanwege de inhoud, PvdA, SP en GroenLinks vanwege het moment. Nederland was nog niet bekomen van de moord op filmmaker Theo van Gogh, die tijdens zijn leven niet op een kwetsende uitspraak meer of minder keek en gelovigen allerminst spaarde.

De politieke ruzie in de CDA-VVD-D66-coalitie werd gedempt met een onderzoek naar de werking van de strafbepaling. In oktober 2007 concludeerde het nieuwe kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie, dat het artikel nog steeds een functie heeft. Maar daar bleken in het voorjaar van 2008 alleen de fracties van CDA, ChristenUnie en SGP ook zo over te denken; alle andere fracties pleitten voor afschaffing. Oók de PvdA, zij het dat de tweede coalitiefractie de zaak niet wilde forceren.

Minister Ernst Hirsch Ballin van justitie probeerde het nog met een compromis: wel de aparte strafbepaling op godslastering schrappen, maar de tekst van andere strafbepalingen tegen belediging, haatzaaien en discriminatie aanpassen. Daar zag een Kamermeerderheid niets in, bang als zij was voor een te vergaande beperking van het vrije woord.

In mei besloot Hirsch Ballin zijn plan te laten varen. Het is nu in handen van de Kamer, waar eerste ondertekenaar Boris van der Ham (D66) zich verzekerd weet van een meerderheid voor de simpele aanpak: schrap de ’slapende’ strafbepaling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden