Kamer ruikt aan onraad in Nederlands bedrijfsleven

DEN HAAG - Er is iets mis met het besturen van ondernemingen in Nederland. Maar wat daaraan moet gebeuren, daar is ook politiek Den Haag nog niet uit. Een discussie in de Tweede Kamer met ondernemers, wetenschappers en andere betrokkenen maakte gisteren duidelijk dat aandeelhouders meer invloed moeten krijgen. Maar dan moeten ze die ook wel gebruiken.

Het boekhoudschandaal bij Ahold schudde de Kamer wakker en D66-kamerlid Francine Giskes nam het initiatief. Niet tot wetgeving, maar tot een ronde-tafelgesprek met betrokkenen. Dat zou moeten verhelderen hoe het vertrouwen in het Nederlandse bedrijfsleven weer hersteld kan worden en wat de rol van de politiek daarin kan zijn.

,,Bij zeven van de 25 bedrijven die zijn opgenomen in de AEX-index is het misgegaan'', zei Peter Paul de Vries, directeur van de Vereniging voor Effectenbezitters (VEB). Hij dacht daarbij niet alleen aan Ahold en KPN, die voor veel beleggers een grote strop vormden, maar ook aan Getronics, dat langs de rand van de financiële afgrond gaat.

De Vries weet ook wat er mis is: ,,Bestuurders en commissarissen nemen vrijwel onaantastbare posities in''. Niemand oefent controle uit op hun doen en laten of op hun beloning. De problemen raken niet alleen de beleggers. De miljardenafschrijving van KPN op het Duitse mobiele-telefoniebedrijf E-Plus kost ook de belastingbetaler veel geld.

Paul Frentrop, directeur van adviesbureau Deminor Nederland, ziet een 'hele ernstige systeemfout' in het bedrijfsleven. ,,Bij de grote beursgenoteerde ondernemingen is er onvoldoende toezicht op het management.'' Hij riep de Tweede Kamer op de belangen van de werknemers hoog te houden. Die zijn straks immers afhankelijk van hun pensioen, dat deels op beleggingen is gebaseerd.

De pensioenfondsen kunnen hun positie als grootaandeelhouder in veel ondernemingen gebruiken om falende toplieden bij te sturen. Helaas gebeurt dat in de praktijk zelden. Op aandeelhoudersvergaderingen laten zij nauwelijks van zich horen.

CNV-voorzitter Doekle Terpstra erkende dat werkgevers en werknemers te weinig aandacht hebben gehad voor hun gezamenlijke rol als grootaandeelhouders. Hoe ze dat nu wel gaan doen, kon hij niet duidelijk maken. ,,Er is dus geen visie'', concludeerde PvdA-Kamerlid Frank Heemskerk, zelf afkomstig uit de financiële wereld.

Heemskerk voelt er wel voor om aandeelhouders zeggenschap te geven over het aanstellen, ontslaan en de beloning van toplieden. Ook zijn CDA-collega Henk de Haan ziet daar wel wat in. Maar beiden zijn niet direct voor nieuwe regelgeving, die daarvoor toch echt nodig is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden