Kamer moet fouten asielbeleid nu herstellen

In het asielbeleid worden fatale fouten gemaakt. Hoog tijd om die te repareren, zegt Pieter Smit, als vrijwilliger actief voor vluchtelingen.

Het is fijn dat de Raad van Europa Nederland maant om opvang te verlenen aan de protesterende vluchtelingen die nu nog in kraakpanden bivakkeren. Gelukkig beloofde Nederland eerder om alle uitspraken van deze Raad terstond uit te voeren. Jammer dat staatssecretaris Teeven dat nu toch weer een hele winter uitstelt.

Als je in Nederland bent uitgeprocedeerd, dan moet je terug, verklaarde hij zijn weigering. Dat is ook het standpunt van bijna alle politieke partijen. Aan deze stelling kloppen twee dingen niet. Samen verklaren die waarom er enkele duizenden afgewezen vluchtelingen onder de erbarmelijkste omstandigheden blijven roepen dat hun onrecht wordt aangedaan.

Het woord 'uitgeprocedeerd' suggereert dat de rechter er naar gekeken heeft. De meeste afwijzingen komen van een ambtenaar bij de IND, en de rechter kijkt er pas naar als er een nieuw feit is. De Orde van Advocaten schreef vorig jaar in een brandbrief: "Het effect van de gestapelde bezuinigingen (tot 75 procent minder honorarium) is dat alleen de slechte advocaten, die zo weinig mogelijk tijd in hun cliënt stoppen, door zullen kunnen gaan."

Zo raakte een grote groep vluchtelingen onterecht afgewezen. In opdracht van de Amsterdamse burgemeester, Vluchtelingenwerk en de IND startte vorig jaar een onderzoek naar de 159 asielzaken van de mensen in de Vluchtkerk. Nu met goede advocaten, kregen 30 alsnog asiel, van 39 werden de argumenten zo sterk bevonden dat ze in een nieuwe procedure zijn toegelaten. Blijkbaar is bijna de helft van de afwijzingen door de IND onterecht, en dat is voor de duizenden afgewezenen die niet zijn onderzocht, niet te repareren.

Ook het 'terug moeten' is niet houdbaar. PvdA-specialist Attje Kuiken zei het deze week al: "Het huidige beleid om mensen te dwingen terug te keren, werkt niet, dat moet veranderen." Ze had het over de vreemdelingendetentie, waarbij jaarlijks duizenden afgewezen vluchtelingen zonder iets strafbaars gedaan te hebben maandenlang worden opgesloten. Volgens de staatssecretaris is dit geen detentie. Ze mogen er immers uit, als ze akkoord gaan met hun terugreis naar Afrika. Een van hen was Mohamed Khalifa, die zware psychiatrische medicijnen slikte.

Lam geslagen door de opsluiting, accepteerde hij vorig jaar een enkele reis naar het door staatssecretaris Teeven tot veilig verklaarde Libië. Op 8 mei dit jaar werd hij daar vermoord, door een vechtjas van een van de vele milities. Vluchtelingenwerk en onze buurlanden menen terecht dat veel in Nederland afgewezenen komen uit landen komen waar je met enig fatsoen geen mensen heen kunt uitzetten.

'Buiten Schuld-loket'

Mevrouw Kuiken had het ook over het 'Buiten Schuld-loket', waar de asielzoeker mag uitleggen dat het niet zijn schuld is dat hij niet terug kan. Bij aanmelding loopt hij de kans vrijwel direct gedeporteerd te worden, en zijn verzoek wordt pas behandeld, als hij eerst tekent voor vrijwillige terugkeer. Ook hier wordt de rechter buiten de deur gehouden.

Uit recente uitspraken van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, de Raad van State en de Adviescommissie Vreemdelingenzaken blijkt dat Nederland met dit beleid allerlei internationale wetten en verdragen schendt. De nu al twee jaar protesterende vluchtelingen hebben gelijk: zij en al die anonieme afgewezenen zijn veelal onterecht afgewezen en op straat gegooid, en ze kunnen vaak echt niet terug.

Diederik Samson beloofde april vorig jaar dat hij het kabinet desnoods via een Kamermeerderheid zou dwingen om met uitzetting bedreigde asielzoekers meer ruimte te geven om in Nederland te blijven. De PvdA moet nu de moed opbrengen om te doen wat ze eerder beloofde. Een Kamermeerderheid zoeken om (inmiddels bewezen) onrecht jegens enkele duizenden te haastig afgewezenen onmiddelijk te repareren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden