Update

Kamer houdt parlementaire enquête naar Fyra

null Beeld anp
Beeld anp

De Kamer houdt een parlementaire enquête naar de problemen met de hogesnelheidslijn Fyra. D66 en CDA wilden dit al langer, maar dinsdag schaarden ook regeringspartijen PvdA en VVD zich achter dit voorstel. Het onderzoek moet voor de zomer al van start gaan.

Met de steun van de coalitiepartijen betekent het dat er een ruime Kamermeerderheid is voor een parlementaire enquête, het zwaarste wapen van het parlement waarbij iedere Nederlandse staatsburger onder ede kan worden gehoord door een commissie van de Tweede Kamer.

Vorige week maakte de Belgische vervoerder NMBS bekend te stoppen met het falende project. Na overleg met staatssecretaris Wilma Mansveld (Spoor) volgde ook de NS met het bericht niet verder te willen met de Italiaanse hogesnelheidstreinen. De staatssecretaris noemde het besluit van de NS verstandig, maar wacht nog wel op de juridische onderbouwing voordat ze met de beslissing akkoord kan gaan.

'Enquête op zijn plaats'
De Kamer wil weten hoe het zover heeft kunnen komen dat treinen met zoveel technische problemen zijn aangeschaft. 'Een parlementaire enquête is het zwaarste instrument dat de Tweede Kamer heeft. Maar dat is hier op zijn plaats', aldus D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven.

PvdA-Kamerlid Duco Hoogland sluit zich daarbij aan. 'Het Fyra-dossier loopt al meer dan 10 jaar. Het gaat om veel geld en is zowel technisch als juridisch bijzonder complex. Een eigen onderzoek door de Tweede Kamer is op zijn plaats.'

VVD-Kamerlid Betty de Boer noemt de enquête gerechtvaardigd. 'Dat het nu fout gaat met de Fyra is terug te voeren op besluiten uit het verleden. Er is veel onduidelijkheid.'

Nu een meerderheid een enquête wil, moet deze ook snel beginnen, vindt CDA-Kamerlid Sander de Rouwe. 'Dit proces moet snel van start. Niemand zit te wachten op een jarenlang onderzoek. Zeker de reiziger niet.'

Ook GroenLinks steunt het parlementair onderzoek. Kamerlid Liesbeth van Tongeren: 'Maar deze week moet de prioriteit zijn dat we snel een goed en betaalbaar alternatief vinden voor de reiziger die naar België wil.'

VVD overstag
Toen de Fyra in januari te kampen had met technische problemen, die tot vele vertragingen leidden, riepen het CDA en D66 al om een parlementaire enquête. De VVD wees die toen af. Kamerlid De Boer vond toen dat een onderzoek niets zou oplossen. 'We zijn dan jaren van onderzoek verder. Het kost ook gigantisch veel. Daar heb ik dus gewoon geen zin in,' zei zij destijds tegen de NOS.

De Boer zei toen geen onderzoek nodig te hebben om te duidden waar het mis was gegaan. Volgens haar was er gekozen voor de goedkoopste variant: de Fyra, terwijl er betere Duitse en Franse varianten waren. 'Dat is allemaal heel makkelijk na te gaan. Die feiten zijn bekend. Ik snap in vredesnaam niet wat een parlementaire enquête hieraan kan toevoegen,' aldus De Boer in januari. Nu het nooit meer goed lijkt te komen met de Italiaanse hogesnelheidstrein, is de VVD alsnog overstag.

Amsterdam - Brussel
De Fyra V250 had Amsterdam en Brussel met elkaar moeten verbinden. De trein ging begin december rijden, maar werd al snel uit de dienstregeling gehaald. De V250 kampte met veel technische problemen en verloor op een winterse dag zelfs een bodemplaat.

Reizigersorganisaties ROVER en Maatschappij voor Beter OV eisen dat zo spoedig mogelijk een nieuwe exploitant wordt gevonden voor de hogesnelheidsverbinding Amsterdam-Brussel. Zij vinden dat Mansveld de concessie voor de HSL Zuid moet ontbinden en een nieuwe vervoerder moet zoeken.

De NS wil vasthouden aan de vervoersconcessie. 'Wij hebben een afspraak tot 2024 en die geldt nog steeds', zegt een woordvoerder.

Mansveld schreef maandag aan de Kamer dat 'ten aanzien van de concessie alle rechten voor te behouden'. Ze bevestigde dat de mogelijkheid bestaat dat NS de concessie verliest.

VVD-Kamerlid Betty de Boer. Beeld anp
VVD-Kamerlid Betty de Boer.Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden