Kalm kostuumdrama fascineert en ontroert

La Religieuse
Regie: Guillaume Nicloux. Met: Pauline Etienne, Isabelle Huppert.

****

Slapen in een boetehemd, je uitstrekken op de stenen vloer met de armen wijd, uitgekleed worden tot op het blote lijf omdat je wordt verdacht van het verbergen van brieven. Toen Jacques Rivette in de jaren zestig een film maakte naar het boek 'La Religieuse' van Denis Diderot, over nonnenterreur in de achttiende eeuw, bestonden die rigide kloostertradities nog. Toen zat de katholieke kerk ook nog stevig in het zadel. Lees er de memoires van ex-non Karen Armstrong maar op na. Die trad begin jaren zestig in en ontmoette precies zo'n wrede moeder-overste als beschreven (en verfilmd) in 'La Religieuse': een vrouw die je in een cel gooit op water en brood als je alleen maar vrijmoedig uit je ogen kijkt en er blijk van geeft meer van de wereld te willen leren kennen dan de kloostercel en de kapel.

Rivette's verfilming van Diderots boek werd enige tijd in de ban gedaan door de katholieke kerk. Een halve eeuw later is er veel veranderd en regisseur Guillaume Nicloux kan bij zijn remake niet meer op zo'n wervende kerkelijke controverse rekenen. Ook niet op verontwaardiging bij het publiek dat het verhaal van de tegen de geloofsregels botsende novice vaker heeft gezien, onlangs nog in de hedendaagse Roemeense setting van 'Beyond the Hills'. Des te verrassender dat dit verder kalme, conventionele kostuumdrama je hart toch zo direct weet te raken.

Veel dankt de regisseur daarin aan zijn hoofdrolspeelster, de Belgische actrice Pauline Etienne; naturel en innemend als de opstandige Suzanne Simonin die door haar ouders richting klooster wordt gemarchandeerd als er na de twee huwelijken van haar oudere zussen voor haar geen huwelijkskandidaat meer over is. Iedereen in de kapel is verbijsterd als haar bij de inzegening gevraagd wordt om gehoorzaamheid te beloven, en ze simpelweg 'nee' antwoordt.

Nicloux filmt de vrouwengezichten in de witte vogelkappen en de schrijdende rijen door de kloostergangen. Muziek is er alleen als er gemusiceerd wordt. Door die eenvoud van filmen is er alle ruimte voor de actrices. Voor het naturel van Etienne als de jonge non met de vrije geest die het lang niet lukt om aan de greep van drie opeenvolgende moeder-oversten te ontsnappen.

En later ook voor Isabelle Huppert als de op Suzanne verliefde moeder-overste. Huppert die de jonge non betast en bij haar in bed kruipt, werkt in haar hunkering op de lachspieren maar gek genoeg zonder haar dreiging, die fascinerende vreemdheid, te verliezen. Ze past perfect in deze ingehouden film waarin het verlangen naar vrijheid van een achttiende-eeuwse non aanstekelijk en ontroerend vorm krijgt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden