logboek

Kalm en beheerst blijven is het credo als de kustwacht aan boord komt

Beeld Myrthe Verweij

De Sea Watch 3 vaart vanuit Malta richting Libië om mensen in nood op de Middellandse Zee bij te staan. Journalist Myrthe Verweij is aan boord en doet verslag. Aflevering 1: de voorbereiding.

Bulkzakken met reddingsvesten worden aan boord gesjouwd. Bij de bakker worden 65 broden besteld. "Vijfenzestig?", vraagt de bakkersvrouw nog voor de zekerheid. Pallets vol flessen drinkwater, zakken rijst en bonen in blik zullen volgen.

In de haven van Valletta op Malta wordt de Sea Watch 3 klaargemaakt voor een nieuwe reddingsmissie. De afgelopen anderhalve maand was het schip, dat onder Nederlandse vlag vaart, op de werf voor onderhoud. Maar nu is het weer bijna klaar om te patrouilleren op de Middellandse Zee, op zoek naar boten in nood met vluchtelingen en migranten aan boord.

Dat ngo's met steeds meer intimidatie te maken krijgen van zowel de Italiaanse autoriteiten als de Libische kustwacht schrikt Sea Watch vooralsnog niet af. Maar tijdens de voorbereidingen wordt er wel met verschillende scenario's rekening gehouden.

In de mess van het schip brieft Reinier Boere, die de missie leidt, de vrijwillige internationale bemanning. Voor de Amsterdammer wordt dit zijn tiende missie. "Blijf altijd professioneel tegen iedereen, dus ook tegen de Libische kustwacht", drukt hij de bemanningsleden op het hart.

"Ze komen soms aan boord. Zorg dat je kalm en beheerst blijft, ga niet bijdehand doen. En laat vooral altijd je handen zien, anders kunnen ze zenuwachtig worden."

De voertaal op het schip is Engels, en dat moet ook zo blijven als de kustwacht op bezoek komt. "Niet fluisteren in het Duits of Nederlands, spreek gewoon duidelijk Engels, zodat ze weten wat er gaande is." En wat als de kustwacht agressief wordt? "Sla nooit terug en vergeet je trots. Het belangrijkst is dat wij met iedereen die we aan boord hebben veilig uit zo'n situatie komen."

Zeerecht

Boere en de kapitein, Pia Klemp, houden er rekening mee dat ze ook door de Italiaanse overheid verhoord kunnen worden. Klemp voelt zich gesteund door de wet. "Ik houd mij aan het zeerecht", zegt ze. "Dat verplicht mij om mensen in nood op zee te helpen. Verder houd ik mij aan het Vluchtelingenverdrag dat stelt dat vluchtelingen niet naar een onveilige situatie mogen worden teruggestuurd."

"En ook nog aan de Gedragscode die we van de Italiaanse overheid moesten ondertekenen. Daarin staat dat we alleen mogen samenwerken met kustwachtcentra die door de Internationale Maritieme Organisatie zijn goedgekeurd. Zo'n goedkeuring heeft het kustwachtcentrum dat Libië heeft uitgeroepen, nog niet."

En dan wordt het ondertussen tijd om zuidwaarts te varen. "We gaan erheen om mensen in nood bij te staan", concludeert Klemp tijdens de voorbereidende briefing. "Maar met de laatste ontwikkelingen is het moeilijk te voorzien hoe de missie zal verlopen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden