Nieuws Witwassen

Kabinet wil witwassen harder aanpakken met strengere regels voor contant geld

Beeld EPA

Het kabinet wil contante betalingen van meer dan 3000 euro voor handelaren gaan verbieden, en zal in Europa proberen het biljet van 500 euro te laten afschaffen. De ministers Hoekstra (CDA) van financiën en Grapperhaus (CDA) van justitie en veiligheid pleiten daarvoor in de aanpak van witwassen.

Ook het delen van informatie tussen banken onderling, en tussen banken en opsporingsinstanties, moet veel makkelijker worden als het aan het kabinet ligt. Bestaande wettelijke belemmeringen, waaronder privacywetgeving en wetten ter bescherming van persoonsgegevens, moeten zoveel mogelijk weggenomen worden. Volgens Hoekstra en Grapperhaus zijn dergelijke maatregelen nodig om te voorkomen dat crimineel geld via het financiële stelsel de gewone economie in gebracht kan worden.

Jaarlijks wordt er voor naar schatting 16 miljard euro witgewassen in en via Nederland. Geld afkomstig uit drugscriminaliteit, belastingfraude en andere criminele activiteiten kan als het eenmaal is witgewassen gewoon worden gebruikt. Waarschijnlijk is meer dan de helft van deze 16 miljard euro afkomstig uit het buitenland, wat laat zien dat Nederland een aantrekkelijk land is voor witwassers.

Hoekstra en Grapperhaus roepen nog eens in herinnering dat banken de afgelopen jaren hun rol als poortwachter van het financiële systeem onvoldoende hebben waargemaakt. Zo kocht ING vorig jaar voor liefst 775 miljoen euro strafvervolging af voor het jarenlang negeren van signalen van witwassen.

Door banken toegang te geven tot elkaars informatie, en zelfs gegevens van opsporingsinstanties, moet dat in de toekomst beter gaan. Wel moet de Autoriteit Persoonsgegevens nog toestemming geven voor de toegang tot al die data voor banken, die vervolgens een ‘zwarte lijst’ zullen aanleggen van ‘ongebruikelijke klanten’ zodat die niet zomaar bij andere banken terecht kunnen.

De wens om het biljet van 500 euro als wettig betaalmiddel af te schaffen is een voornemen dat het kabinet alleen in Europees verband kan regelen. Hetzelfde geldt voor het idee om een Europese toezichthouder op te richten die zich volledig gaat richten op het tegengaan van witwassen.

Toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) reageert positief op de plannen van het kabinet, die in overleg met DNB, opsporingsinstanties en banken zijn opgesteld. DNB-directeur Frank Elderson pleitte begin dit jaar in deze krant al voor het slechten van wettelijke belemmeringen om witwassen beter te kunnen aanpakken, en ook het instellen van een Europese toezichthouder.

Wel vraagt DNB aandacht voor de capaciteit bij toezichthouders om witwassen te kunnen tegengaan, onder andere om voldoende deskundigheid op het gebied van nieuwe technologie te kunnen inhuren. De Nederlandse vereniging van banken (NVB) spreekt in een reactie van ‘een belangrijke stap om ons land nog onaantrekkelijker te maken voor criminelen die hun geld willen witwassen’.

Invallen bij autobedrijven vanwege fraude

De politie en de fiscale opsporingsdienst Fiod hebben gisterochtend vijftien invallen gedaan in het kader van een groot onderzoek naar btw-fraude, mogelijk witwassen en valsheid in geschrift bij de export van auto’s. Alleen al de btw-fraude zou 21 miljoen euro bedragen.

Het onderzoek richt zich op vier grote autohandelaren, die tweedehandsleaseauto’s hebben verkocht aan buitenlandse handelaren tegen contant geld. Meer dan vijfhonderd auto’s, 350.000 euro en 25 bankrekeningen zijn in beslag genomen.

De auto’s die werden verkocht, zijn vermoedelijk op papier geëxporteerd naar fictieve autobedrijven in onder meer Italië, Hongarije en Roemenië. Deze bedrijven worden ook ‘ploffers’ of missing traders genoemd en staan vaak op naam van iemand die niet de echte eigenaar is. In werkelijkheid zijn de auto’s geleverd aan Duitse handelaren die ze verkochten op de Berlijnse automarkt. In ongeveer twee jaar tijd zouden de verdachte handelaren voor 120 miljoen euro aan auto’s hebben geëxporteerd.

Lees ook:

Russische tak ING betrokken bij witwasmachine

Via een rekening van het bankfiliaal in Moskou kwamen honderden miljoenen binnen bij ING van een groep bedrijven die veel geld wit wasten, de ‘Troika Laundromat’. Van een van die bedrijven, klant van ING, wist de bank van mogelijke betrokkenheid bij witwaspraktijken.

Fraudedeskundige: De Nederlandsche Bank heeft de dure plicht de teugels strakker aan te trekken

Wetten tegen witwassen zijn er wel. Nu de handhaving nog, zegt Paul Vlaanderen, lobbyist tegen corruptie en fraude.‘Witwassen tast het fundament van de democratie aan.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden