Kabinet wil belastingen voor mensen zonder werk verlagen

DEN HAAG - Het kabinet overweegt de speciale belastingaftrek voor mensen zonder werk, het zogenoemde inactievenforfait, te verhogen. Met die maatregel zou de koopkracht van mensen die in januari netto minder overhielden gerepareerd moeten worden.

Verlaging van de belastingen voor iedereen zonder baan betekent dat ook groepen die vorige maand geen last hadden van een inkomensachteruitgang er iets extra bijkrijgen. Het kabinet neigt ernaar dat op de koop toe te nemen. De zeer gunstige economische ontwikkeling en de groei van de welvaart als gevolg daarvan, rechtvaardigen extra koopkrachtstijging voor de minima en gepensioneerden met alleen AOW, zo is de redenering. Ook de naderende verkiezingen zijn een reden, zo bevestigden bronnen in Den Haag.

Ondanks alle beloften van meer koopkracht in 1998, die het kabinet met prinsjesdag deed, is een aantal groepen er in januari bekaaid van afgekomen. Dat heeft alles te maken met de ingrijpende veranderingen in de heffing van de premies voor sociale verzekeringen als gevolg van de zogenoemde Pemba-operatie. Sinds 1 januari betalen werknemers geen WAO-premie meer. Die premie is nu volledig voor rekening van de werkgever. Om dat netto-voordeel vervolgens weer weg te nemen, is de overhevelingstoeslag die werkgevers hun werknemers betalen aanzienlijk verlaagd. Naar in januari bleek was die overhevelingstoeslag voor mensen met een WAO- en een Vut-uitkering echter te laag vastgesteld.

Voor andere groepen, bijvoorbeeld gepensioneerden, betekende de Pemba-operatie afschaffing van de AAW-premie. In ruil daarvoor ging het belastingtarief voor ouderen omhoog.

In januari bleek echter dat de belastingverhoging voor ouderen met een aanvullend pensioen groter is dan het voordeel van het wegvallen van de AAW-premie. Bovendien gingen voor die groep de kosten voor een ziektekostenverzekering meer omhoog dan werd aangenomen.

Het kabinet heeft steeds volgehouden dat het hier slechts om tijdelijk effecten gaat. In de loop van het jaar worden die gecompenseerd door een verhoging van het pensioen en het van kracht worden van lastenverlagende maatregelen die het kabinet heeft aangekondigd.

Het probleem is voor de ouderen met een aanvullend pensioen echter groter, zo is het kabinet de afgelopen week gebleken. Uit contacten met de Verzekeringskamer en het Centraal planbureau is minister Melkert van sociale zaken duidelijk geworden dat hun, in de koopkrachtberekeningen opgenomen, aanname over de gemiddelde stijging van de pensioenen in 1998 veel te optimistisch is geweest. In de koopkrachtberekeningen was rekening gehouden met een stijging van rond 2,65 procent. Dat zal ongeveer een procent lager uitvallen, zo denken de Verzekeringskamer en het Centraal planbureau nu.

Soelaas

Verhoging van het inactievenforfait zou met name voor de ouderen met een aanvullend pensioen soelaas bieden. Voor WAO'ers en mensen in de Vut wil een aantal politici in de coalitie bovendien een hogere overhevelingstoeslag. Zij redeneren dat, nu die te laag is vastgesteld, het WAO-fonds en werkgevers en werknemers die de Vut-fondsen vullen ten onrechte geld overhouden.

Het kabinet is er vooralsnog niet uit of de maatregelen een tijdelijk karakter moeten hebben, dan wel voor het hele jaar moeten gelden. Nu blijkt dat bijvoorbeeld de pensioenen waarschijnlijk minder zullen stijgen dan gedacht, wordt de roep luider om de maatregel structureel te maken. Bovendien zijn de meest betrokken ministers nog aan het bekijken hoeveel geld er precies beschikbaar moet komen. Kringen rond het kabinet verzekeren dat daarbij geen partijpolitieke meningsverschillen spelen. Er is in principe geld beschikbaar, maar het totaalbedrag is ook sterk afhankelijk van het karakter van de definitieve maatregelen en van de vraag of het om iets tijdelijks gaat of niet.

Het kabinet is van plan vrijdag definitieve beslissingen te nemen. Minister Melkert beloofde de Kamer vorige week voor 1 maart duidelijkheid. Bovendien is er haast geboden nu de ouderenbonden hebben aangekondigd volgende week een grote protestmanifestatie te organiseren. Ook in de coalitiefracties in de Kamer is men onder de indruk van dat dreigement. Nu allerwegen wordt gemeld hoe goed het met de economie gaat en het kabinet zulke krachtige beloften heeft gedaan, is het slecht voor het imago van paars dat er manifestaties komen van groepen die niet meeprofiteren van de gestegen welvaart, menen Kamerleden van PvdA, D66 en VVD.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden