Kabinet voert vonnis uit: kwart minder uitstoot in 2020

Staatssecretaris Wilma Mansveld van infrastructuur en milieu. Beeld anp

Het viel te verwachten: het besluit van het kabinet om beroep aan te tekenen tegen het klimaatvonnis was gisterochtend nog kakelvers, toen de eerste afkeurende reacties klonken. 'Een juridisch achterhoedegevecht in plaats van leiderschap', vonden Greenpeace en Milieudefensie. Later die dag sprak Europarlementariër Bas Eickhout van GroenLinks zijn 'Troonrede' uit vanwege 'Duurzame Dinsdag'. Hij zei: "De regering besluit in beroep te gaan en heeft voor extra klimaatmaatregelen meer tijd nodig. En ik maar denken dat daar de klimaatzaak nu juist over ging."

Voor het kabinet is er geen twijfel mogelijk: de staat kan zich onmogelijk neerleggen bij het vonnis van de Haagse rechtbank dat Nederland meer werk moet maken van zijn klimaatbeleid. De regering wil, zo schrijft staatssecretaris Wilma Mansveld (PvdA, milieu) in een brief aan de Kamer, 'zekerheid en eenheid in de rechtsvorming' krijgen. In het kabinet overheerst het ongemakkelijke gevoel dat de rechters op de stoel van de politici zijn gaan zitten.

Mansveld spreekt over 'een nieuwe situatie'. "Dit is uniek. Gaat deze uitspraak precedentwerking hebben voor andere beleidsterreinen? Alleen al daarom vinden wij het belangrijk dat je dit laat toetsen door een hogere rechter."

U zegt tegelijkertijd dat het kabinet aan de slag gaat met het vonnis. Wat betekent dat precies? Haalt Nederland 25 procent CO2-reductie in 2020, zoals de rechter verlangt?

"Wat de rechtbank heeft bepaald, is nu gewoon beleid. Als rechters zeggen dat de uitstoot van broeikasgassen moet afnemen, dan dient Nederland daar ook voor te zorgen. Dat hoort in dit land."

In het hoger beroep kunnen de rechters straks ook zeggen: wij bemoeien ons niet met deze politieke discussie en vernietigen het eerdere vonnis van de rechtbank. Dan is die CO2-reductie formeel niet nodig.

"Ja, maar het kan nog zeker anderhalf jaar duren voordat het gerechtshof uitspraak doet. Dit gaat over onze klimaatdoelen voor 2020. Zoveel tijd is er dus niet. We gaan nu aan de slag. Punt. Daar ben ik kort en duidelijk in. Die 25 procent reductie is ons nieuwe doel."

De staat legt zich niet neer bij de uitspraak van de Haagse rechtbank dat Nederland meer moet doen aan het terugdringen van de CO2-uitstoot. Het kabinet kondigde gisteren aan dat het in hoger beroep gaat tegen het klimaatvonnis.

Daar zijn nieuwe maatregelen voor nodig. Waar denkt u aan?

"Daar kan ik nu nog niets over zeggen. Er lopen meerdere onderzoeken die ik moet afwachten. Er verschijnt later dit jaar een Nationale Energieverkenning over de stand van ons energiebeleid. Er komt ook een onderzoek van het ministerie van financiën aan over de kosteneffectiviteit van maatregelen die leiden tot CO2-reductie.

"Het lastige is dat wij als kabinet een klimaatdoel hebben voor 2030: CO2-reductie van 40 procent. De rechtbank bindt ons nu aan een doel op kortere termijn, voor 2020. De vraag is hoe effectief bepaalde maatregelen zijn. Wat betekenen ze kostentechnisch en is er draagvlak voor? Ik vind het echt ontzettend leuk dat zoveel burgers, organisaties en politieke partijen met voorstellen komen, maar de basisvraag blijft: helpt het ons op korte termijn? Dat moet ik uitzoeken."

"Ik hoor mensen die suggereren dat wij de boel vertragen. Nee! Maar je hebt wel kennis en feiten nodig. We hebben een Energieakkoord dat optelt tot 21 procent reductie. Er moet dus iets bij."

Betekent dit automatisch dat het Energieakkoord wordt opengebroken?

"Nee, waarom? Het Energieakkoord staat."

Het kabinet komt in 2016 met aanvullende maatregelen. Is dat niet te laat?

"Nee. Daarom zei ik eerder dat we aan de slag gaan. Gelukkig lopen die twee onderzoeken. 2020 is niet ver weg, maar het is haalbaar."

Uw eigen PvdA suggereert verlaging van de maximumsnelheid op snelwegen. Is dat bespreekbaar?

"Dat is een van de maatregelen die zijn voorgesteld. Ik heb vele e-mails en brieven gehad. Ik lees ook de krantenberichten. Maar er moet wel draagvlak voor zijn."

Heeft het kabinet cassatie bij de Hoge Raad overwogen, in plaats van een tijdrovende beroepsprocedure?

"Ja, alle opties zijn overwogen. Ik denk dat nu van belang is dat je de hele zaak in samenhang bekijkt en niet gaat voor de snelle stap. Dit is een unieke zaak die hoger beroep verdient. Máár: we gaan het vonnis ook netjes uitvoeren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden