Kabinet tracht oppositie te paaien

Dijsselbloem op bezoek bij de fractie van D66Beeld ANP

De coalitie is tot veel bereid om steun te krijgen van één of meer oppositiefracties. Het regeerakkoord mag hier en daar worden opengebroken en, zo melden betrouwbare bronnen, naast een bezuinigingspakket voor 2014 komt er een nieuw investeringsprogramma en wordt gezocht naar verbetering van de koopkracht van de allerlaagstbetaalden.

Minister van financiën Dijsselbloem hield deze kaarten gisteren echter bij zijn bezoekjes aan de oppositiefracties nog tegen de borst. Ná zijn rondgang was de verwarring gisteren bij zijn gesprekspartners zo mogelijk nog groter dan vóór zijn bezoek. Niemand weet precies waar het kabinet op uit is. Het lijkt op zich redelijk eenvoudig. Het kabinet heeft geleerd van de ervaringen rond het woningmarktakkoord. Een meerderheid in de Tweede Kamer is niet genoeg. Om ook in de Eerste Kamer steun te krijgen, is een akkoord nodig met één of meer oppositiefracties in de Tweede Kamer.

Dit jaar mag het tekort van het kabinet de drie procent overschrijden, maar volgend jaar zal en moet het terug onder die Brusselse norm. Naar verwachting komt het Centraal Planbureau vandaag met de raming dat het tekort in 2014 dreigt uit te komen rond 3,5 procent. Het wegwerken van dat halve procent tekort extra vergt tussen tussen de 3,5 en vier miljard euro. Een derde daarvan moet komen uit belastingverhoging (burgers gaan wat eerder in een hoger belastingtarief) en twee derde uit het snijden in uitgaven. Veel beleid zit ook hier niet achter: de inkomens van werkenden in de zorg en bij andere door de overheid gefinancierde organisaties worden bevroren en de ministeries krijgen geen compensatie voor inflatie. Opbrengst 2,7 miljard euro.

Tot zover is het eenvoudig, maar dan begint de onzekerheid. Het kabinet zoekt steun voor dit pakket bij andere partijen, maar welke prijs is premier Rutte bereid te betalen voor die steun? Is hij bijvoorbeeld bereid het regeerakkoord open te breken?

Wie het weet mag het zeggen, zei één van de fractievoorzitters gisteren. Wil het kabinet permanente steun, een soort nationaal kabinet met toevallig alleen bewindslieden uit twee partijen? Hoe permanent moet de steun worden? En welke prijs zijn ook de VVD en PvdA bereid te betalen?

Alleen de PVV gooide gisteren onmiddellijk de deur dicht. Dijsselbloem hoeft van Wilders geen steun te verwachten. De andere partijen wachten rustig af, al is de indruk in het regeringskamp dat het CDA het meest afwijzend staat tegenover eventuele steun. Fractievoorzitter Buma liet na zijn gesprek met Dijsselbloem weten geen enkel pakket te zullen steunen waar lastenverzwaring in zit. "Het CDA lijkt voor de harde oppositie te kiezen", stelde een VVD'er gisteren verongelijkt.

Dijsselbloem gaf daarover gisteren in ieder geval niet meer duidelijkheid. Zoals hij dinsdag al aankondigde, wilde hij de oppositie vooral bijpraten over de procedure, die het kabinet voor ogen staat. Vandaag buigen de regeringsfracties zich over het pakket voor 2014. Dan weet het kabinet wat de komende weken de inzet zal zijn in het sociaal overleg met werkgevers en werknemers. Pas als duidelijk is of een sociaal akkoord mogelijk is of niet, wil het kabinet weer met de oppositie praten.

In de VVD valt echter te beluisteren dat er zelfs bereidheid is het regeerakkoord open te breken, mocht dat bredere steun opleveren. Maar ook daarbij is niet duidelijk hoever de aanpassing zou kunnen gaan. Veel van de aangekondigde hervormingen moeten zorgen voor een lager tekort op langere termijn. Aan dat doel willen VVD en PvdA niet tornen.

Toch, er is veel aan het schuiven binnen de coalitie: meer investeren in de bouw en meer aandacht voor de koopkracht van de allerlaagste inkomens. Het denken net begonnen, aldus ingewijden. Het doel is echter duidelijk: een deel van de oppositie over de brug helpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden