Kabinet overweegt IS ook in Syrië te gaan bombarderen

Minister Bert Koenders van buitenlandse zaken.Beeld anp

Het kabinet overweegt de Nederlandse missie tegen IS uit te breiden. PvdA-minister van buitenlandse zaken Bert Koenders gaat na een officieel Amerikaans verzoek opnieuw in de ministerraad bespreken of de Nederlandse F-16's die Islamitische Staat in Irak bombarderen, ook in Syrië moeten gaan aanvallen.

De minister kwam vanavond middenin een Kamerdebat met deze verrassende mededeling. Hij vertelde dat de Verenigde Staten begin deze week een officieel verzoek bij Navo-partners hebben ingediend. Washington heeft woensdag onder meer Nederland gevraagd de strijd tegen IS te 'intensiveren', ook via bombardementen boven Syrië. Volgens Koenders overweegt Nederland op dit verzoek in te gaan, maar moet het kabinet er nog over spreken.

De Nederlandse discussie over het bombarderen van IS in Syrië ligt daarmee weer open. Voorstanders VVD, CDA, PVV, ChristenUnie en SGP wezen vandaag al op veranderde standpunten bij Europese bondgenoten. Woensdag koos Groot-Brittannië ervoor om IS boven Syrië aan te vallen, terwijl Duitsland deze week verkenningsvliegtuigen stuurt. Frankrijk begon al met bombarderen na de aanslagen in Parijs van 13 november. Raymond Knops (CDA) merkte op dat Koenders aanvankelijk niet wilde dat Nederland als enig Europees land boven Syrië ging vliegen. Knops vroeg of Nederland ook meegaat in de nieuwe Europese eenheid, nu bondgenoten in Londen, Parijs en Berlijn hun standpunt hebben gewijzigd. Koenders zei dat deze ontwikkeling een rol speelt in zijn afweging.

Nederlandse F-16 worden tot nu toe alleen ingezet boven Irak.Beeld anp

Maar de minister temperde ook de verwachting bij voorstanders van ingrijpen boven Syrië. "Het probleem is niet opgelost als we IS maar een beetje bombarderen." Hij wees erop dat bijvoorbeeld juist de vatenbommen van de Syrische president Assad voor grote vluchtelingenstromen zorgen.

Vredesbesprekingen
Koenders herhaalde ook zijn eerdere standpunt dat er vredesbesprekingen moeten komen tussen Assad en rebellengroepen die gematigder zijn dan IS. Het is volgens de minister ook nog niet zeker dat Nederland positief op het Amerikaanse verzoek reageert.

Voorstanders van bombarderen in Syrië probeerden eerder op de dag de discussie over een politieke oplossing juist te omzeilen. De Tweede Kamer organiseerde voorafgaand aan het debat een gesprek met de commandant der strijdkrachten Tom Middendorp. Deze generaal is net als de VVD-minister van defensie Jeanine Hennis al langer een voorstander van vliegen boven Syrië. Middendorp verschafte de Kamer met scherpe uitspraken genoeg munitie om Koenders kritisch te bevragen. Han ten Broeke (VVD) verwees naar Middendorps stelling dat 'de ziekte vanuit Syrië komt', en het bombarderen van IS in Irak deels symptoombestrijding is. CDA'er Knops haalde aan dat volgens Middendorp diplomatie en bombarderen elkaar niet uitsluiten: diplomaten kunnen aan een politieke oplossing werken terwijl straaljagers IS bombarderen.

Contraproductief
Het was gisteren vooral de PvdA-Kamerfractie die afstand nam van bombarderen in Syrië. Kamerlid Michiel Servaes waarschuwde voorafgaand aan de mededeling van Koenders dat bombardementen ook contraproductief kunnen zijn. De gelegenheidscoalitie van westerse landen en Rusland bestrijdt IS, maar vermindert ook de druk op Moskou's bondgenoot Assad om af te treden.

De Syrische dictator is daarom minder geneigd een vredesakkoord met rebellengroepen te sluiten. Zolang het Syrische regeringsleger en rebellen elkaar bestrijden, kan IS volgens Servaes als lachende derde overleven. In de ogen van Servaes is het niet verstandig als Nederland daaraan bijdraagt.

CDA-Kamerlid Raymond Knops.Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden