Kabinet moet nu zelfs polderen over Prinsjesdagstukken

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem. Beeld anp

Er doemt weer een akkoord op tussen kabinet en oppositiepartijen. Minister Dijsselbloem van financiën gaat druk in overleg met de Kamer om alvast draagvlak te krijgen voor verdere bezuinigingen - voor als deze zomer blijkt dat die nodig zijn.

Daarmee is zelfs de voorbereiding van de Prinsjesdagstukken een openbaar proces geworden. Normaal gesproken willen coalitiepartijen de begrotingsplannen voor het komende jaar strikt geheim houden tot ze op de derde dinsdag van september worden gepresenteerd.

Die luxe heeft het kabinet niet meer. Vorige week nog probeerde premier Rutte de autonomie bij het kabinet te houden. Vooruit, oppositiepartijen mochten ideeën aandragen en ministers zouden goed luisteren. Maar al echt plannen maken met de oppositie, dat was niet de bedoeling.

Bezuinigingsplannen
Deze week is de toon anders. De Kamer debatteerde gisteren over de brief die het kabinet naar Brussel stuurt. Daarin staan bezuinigingen en lastenverhogingen waarmee het tekort volgend jaar op maximaal 3 procent uit zou komen. Op 1 miljard euro na: de nullijn in de zorg is sinds woensdag definitief van tafel.

Waar Rutte dat vorige week nog niet wilde, toonde Dijsselbloem zich gisteren bereid al voor de zomer bezuinigingsplannen te smeden waar in ieder geval een deel van de oppositiepartijen zich in kan vinden. Het kabinet bepaalt uiteindelijk nog wel wat er in de begrotingen komt te staan, maar het kan dan niet zo veel anders dan uit het lijstje putten dat door de oppositie onder handen is genomen.

De bewegingsruimte van coalitiepartijen VVD en PvdA is hiermee weer verder ingeperkt. Zij willen de duur verkregen steun van de vakbonden en werkgeversorganisaties niet kwijtraken: het sociaal akkoord en zorgakkoord staan niet ter discussie. Voor de gaten in de begroting die na die akkoorden overblijven is steun van de oppositie onontbeerlijk.

Probleemeigenaar
Maar die oppositie heeft niet één mening. D66 wil meer hervormingen, CDA geen verdere lastenverzwaringen en van de ChristenUnie moet het kabinet van de kindregelingen afblijven. Coalitiepartijen VVD en PvdA zullen hun eigen wensen en afspraken in ieder geval op een tweede plan moeten zetten als uit de CPB-ramingen van juni blijkt dat er nog minder geld kan worden uitgegeven volgend jaar.

Voor Dijsselbloem aanleiding ook de oppositie probleemeigenaar te maken. Als partijen bezuinigingen en lastenverzwaringen willen die indruisen tegen de afspraken met werkgevers en werknemers, maken zij het sociaal akkoord kapot, aldus de minister.

Het CDA leek ongevoelig voor chantage. Dat er financiële gaten ontstaan door alle akkoorden is alleen het kabinet aan te rekenen, meent Eddy van Hijum. "De prijs die de samenleving moet betalen voor al die akkoorden blijft als een donderwolk boven de samenleving hangen", aldus het CDA-Kamerlid, "dat is niet goed voor het vertrouwen".

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden