'Kabinet dupeert weer ambtenaren'

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - De ambtenaren zijn weer het sluitstuk geworden van de rijksbegroting. Daarmee zijn ze, aldus de oud-minister van binnenlandse zaken Toxopeus, terug in de onrechtvaardige positie waarin de ambtenaren voor de jaren zestig verkeerden.

De prominente VVD'er zegt dat in een interview met het blad van het Centrum voor arbeidsverhoudingen overheidspersoneel (CAOP). In het overlegcentrum sloot zijn partijgenoot en ambtsopvolger Dijkstal onlangs een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst met de vakbonden. De huidige minister van staat: “Ik heb me altijd verzet tegen het afwegen van de bouw van wegen of het doen van overheidsinvesteringen tegen de beloning van ambtenaren. Dat is sociaal niet verantwoord”.

Toxopeus was minister van binnenlandse zaken in de kabinetten De Quay en Marijnen (1959-1965). In die periode werd overgegaan van centraal geleide loonpolitiek naar een waarbij per bedrijf of bedrijfsstak looneisen konden worden gesteld, afhankelijk van de produktiviteitsstijging. Maar voor de ambtenarij valt zo'n vertaling van produktieverhoging naar loonsverbetering niet te maken. Daarom kwam Toxopeus met de oplossing het gemiddelde te nemen van de tien maatgevende CAO's en daaruit rolde het percentage dat de (daarmee trendvolgende) ambtenaar extra zou krijgen.

In het interview zegt Toxopeus dat het hem nog altijd grieft dat een van zijn opvolgers, partijgenoot Wiegel, van dat trendbeleid is afgestapt. Kortingen die alleen ambtenaren treffen, zoals dat gebeurde in de jaren tachtig, zijn hem een gruwel, vertelt hij. Toxopeus vindt bovendien dat de ambtenaar de laatste jaren te veel wordt gezien als een gewone werknemer. Als voorbeeld van de uitzonderlijke positie waarin ambtenaren verkeren, noemt hij de parlementaire enquêtecommissie opsporingsmethoden waarbij ambtenaren publiek worden ondervraagd. “Dat gebeurt in geen enkel bedrijf”. Wordt die speciale plaats afgevlakt, dan vreest Toxopeus dat “de ambtelijke ethiek ook achteruit holt”.

Het wordt tijd voor een nieuwe Toxopeusronde, vindt de politicus die zijn naam gaf aan de inhaalslag in de salariëring van ambtenaren. Indertijd klaagden Toxopeus' collega's dat hun beste mensen naar het bedrijfsleven vertrokken, omdat ze daar beter betaald werden. Uit een onderzoek bleek dat er verschillen waren van tien tot vijftig procent. Toxopeus: “De loonontwikkeling van ambtenaren is te veel achtergebleven bij die in de markt. De werkgevers krijgen nu de grootste lastenverlichting aller tijden in de hoop op banen. Of die er komen, moet ik nog zien, maar intussen zijn ze wel binnen, de werkgevers.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden