Kabinet doet te weinig om kernwapenverdrag te redden

AIV-voorzitterJaap de Hoop Scheffer en Joris Voorhoeve tijdens een persconferentie over de aanbevelingen van de AIV over wapenbeheersingsonderhandelingen, de trans-Atlantische verhoudingen en het INF-verdrag. Beeld ANP

Europese landen doen nog te weinig om een wapenverdrag tussen de Verenigde Staten en Rusland te redden, aldus een adviesorgaan van het kabinet. Volgens de Adviesraad Internationale Veiligheid (AIV) tikt de klok.

Nederland en Europa moeten volgens de AIV alles op alles zetten om te voorkomen dat het verdrag INF vervalt. Het kabinet is verplicht om met een reactie te komen op het advies.

Er zijn er nog een paar maanden om  het kernwapenverdrag INF langs diplomatieke weg overeind te houden. De Verenigde Staten dreigen met opzeggen van het akkoord, dat in 1987 een einde maakte aan nucleaire kruisraketten in Europa.

Het lot van het INF ligt volgens de AIV in handen van Rusland. Daarmee volgt de adviesraad de beschuldiging van de Amerikanen dat Rusland de afspraken schendt met een nieuwe raket. “Ondanks de schending van het verdrag en de meningsverschillen moeten de VS en Rusland blijven overleggen”, zegt AIV-voorzitter en voormalig secretaris-generaal van de Navo, Jaap de Hoop Scheffer. Europese landen moeten de druk op Moskou opvoeren, vindt hij.

Mocht dat onvoldoende helpen, dan moet Europa Rusland niet met gelijke munt terugbetalen door ook raketten te plaatsen. “Het is belangrijk nu in te zetten op wereldwijde ontwapening, in plaats van Rusland te spiegelen”, stelt AIV-lid en voormalig minister van defensie Joris Voorhoeve. De situatie nu is een andere dan in de jaren tachtig. “Het debat over kernwapens is weggezakt, terwijl China er als wereldmacht bij is gekomen. Kernwapenstaten die niet met elkaar praten, zouden dat wel moeten doen. Anders ontstaat er een wapenwedloop die mogelijk ingewikkelder is dan die van toen.”

Dodelijke misverstanden

De AIV vindt dit het moment voor nieuw overleg tussen kernwapen­mogendheden. Landen geven daar op dit moment te weinig prioriteit aan, aldus de Hoop Scheffer. “De geopolitieke vakantie is voorbij. De huidige generatie is niet opgegroeid met de Koude Oorlog en heeft de wapenwedloop niet bewust meegemaakt”, zegt De Hoop Scheffer.

Een optie om het overleg te stimuleren is het oprichten van een commissie bij de VN, die toezien op ont­wapeningsoverleg. Daaraan kunnen ook landen deelnemen, die nu niet aan tafel zitten, zoals Pakistan en India. Deze commissie krijgt dan de opdracht om met voorstellen te komen om de kans op dodelijke misverstanden te verkleinen. Volgens de AIV moet Nederland de oprichting van zo’n commissie bij de VN voorstellen.

Lees ook:

Komen er weer kruisraketten naar Europa?

De Verenigde Staten dreigen morgen een verdrag met Rusland over wapenbeheersing op te zeggen. Dat baant de weg voor nieuwe kruisraketten en high-tech wapens en om de confrontatie met Rusland en China aan te gaan. Europa kijkt ongerust toe.

Trump zegt dat het kernrakettenverdrag moet worden opgezegd

De Amerikaanse president Donald Trump wil het INF-verdrag met Rusland opzeggen. Dat heeft hij gisteren op een bijeenkomst in Elko, Nevada gezegd. Veiligheidsadviseur John Bolton zou werken aan het beëindigen van het verdrag, dat een einde maakte aan de Koude Oorlog.

Kim Jong-un gaat dreigend en verzoenend 2018 in

De knop voor kernwapens staat klaar op mijn bureau, zei Kim Jong-un. Toch had hij in zijn nieuwjaarsspeech ook verzoenende woorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden