Kabinet bestelt nader onderzoek en beslist over een jaar

DEN HAAG - Schiphol verhuist over ruim tien jaar naar een eiland in zee, of blijft ook na 2010 nog verder groeien op de huidige plaats. Het kabinet laat nieuw onderzoek doen en spreekt eind volgend jaar zijn voorkeur uit voor een van beide opties. In 2005 valt het definitieve besluit of er 'een spa in de grond gaat of dat er wordt gebaggerd', aldus minister Netelenbos (verkeer, PvdA).

Het kabinet besloot gisteren de groei van de luchtvaart te concentreren op één plaats. Daarmee ziet het af van een aanvullend vliegveld in Flevoland.

Tot 2010 mag Schiphol groeien op de huidige plaats. De nader vast te stellen milieugrenzen zijn daarvoor bepalend. Het kabinet denkt dat een groei tot 520 000 ... 600 000 vluchten mogelijk is. “Maar dat is een veronderstelling, geen doelstelling”, zei premier Kok na de ministerraad. “Het kan minder zijn, maar ook meer.”

De uitkomst is onder meer afhankelijk van de mogelijkheden om vliegtuigen stiller te maken. Ook komt er ruimte doordat defensie een deel van 'haar' luchtruim afstaat aan de burgerluchtvaart.

Kok verzekerde dat het, ondanks de groei, rond Schiphol niet onveiliger zal worden, of dat de geluidshinder groter wordt. “Maar ik zeg ook niet dat het veiliger wordt, of dat er minder hinder komt.” Hij hield het erop dat de situatie blijft op het niveau zoals het nu is. Want de huidige normen blijven gelden.

Voor het kabinet zijn de groei op Schiphol en de aanleg van een eiland in zee 'gelijkwaardige alternatieven.' Komend jaar zal duidelijk moeten worden wat er precies, door verbouwing van het banenstelsel, kan op de huidige luchthaven. Verder wil het kabinet weten wat de invloed van het weer is op een eiland in zee, of vogels een hindernis vormen en hoe de kust zich houdt bij zo'n ingreep. In beide gevallen moet de luchtvaartsector de investeringen in het vliegveld betalen. De overheid neemt de kosten van onder meer wegen en sporen er omheen voor zijn rekening.

Kok en Netelenbos ontkenden dat het kabinet de keuzes voor zich uitschuift. “Voor de periode tot 2010 is er een stevige uitspraak gedaan”, zei Netelenbos. En voor de verdere toekomst blijven nu nog twee opties over. “Keuzes zijn lastig. Maar we zijn aan het afpellen.”

Vorig jaar besloot de Kamer Schiphol de eerstkomende jaren groei toe te staan. Tot 2003, als de vijfde baan er ligt, mogen er jaarlijks 20 000 vluchten bij, waarmee het totale aantal dan op 460 000 komt.

Het is Schiphol nog niet gelukt die groei te realiseren zonder de milieugrenzen te overschrijden. De minister gedoogt de overschrijdingen, tot woede van de milieubeweging. Die heeft ook dit jaar de minister voor de rechter gedaagd. Deze staat opnieuw gedogen toe, vooral omdat Netelenbos een nieuw meetsysteem in het vooruitzicht stelt.

Door dit systeem, waar 'absurditeiten' als het meetellen van vliegen over weilanden zijn uitgehaald, kan Schiphol binnen de grenzen blijven, aldus de minister. Ook Kok zag een toekomst zonder gedogen.

Het kabinet heeft al een stapel studies. Een ambtelijke werkgroep zette de voor- en nadelen van vier locaties op een rijtje: Tweede Maasvlakte, Flevoland, een eiland in de Noordzee en uitbreiding op Schiphol.

De onderzoekers concludeerden in september dat de Tweede Maasvlakte gevaarlijk is. Een aanvullend vliegveld in Flevoland zou wel banen opleveren voor die provincie, maar tevens de natuur en de leefomgeving ernstig schade berokkenen. Een vliegveld in zee was volgens de onderzoekers duur, maar gunstig omdat er geen omwonenden zijn. Dat nadeel kent uitbreiding op Schiphol wel, zeiden de onderzoekers, die ook aangaven een mening over de resultaten graag over te laten aan de politici.

Naar de mogelijkheden voor groei op Schiphol zelf is al uitgebreid studie gedaan. Het Centraal planbureau en het Rijksinstituut voor milieuhygiëne konden het eerst niet eens worden. Volgens het CPB kon er veel meer dan volgens de milieuspecialisten van het RIVM. Half november echter deelde echter ook het RIVM de conclusie dat groei tot 520 000 vluchten per jaar mogelijk is, zij het onder strikte voorwaarden.

Tijdens de formatie van Paars 2 hebben PvdA, VVD en D66 de Tweede Maasvlakte en de Markerwaard al laten vallen als geschikte plaats om de groei op te vangen. De Markerwaard was volgens deze partijen onmogelijk vanwege de vogels die de vliegtuigen zouden hinderen. Ook van de Tweede Maasvlakte vonden ze de risico's te groot. “Een ongeluk kan hier rampzalige gevolgen hebben”, motiveerde de toenmalige VVD-leider Bolkestein die beslissing, doelend op de combinatie van petrochemische industrie in de nabijgelegen Rijnmond en de grote bevolkingsdichtheid.

D t de luchtvaart mag doorgroeien, besloot Paars 1 al eind 1997. Daarvoor was met 80 organisaties een maatschappelijk debat gevoerd over de wenselijkheid ervan. Over de conclusies waren de deelnemers het niet eens. Volgens de milieubeweging was lang niet alles onderzocht. De werkgevers drongen er toen al op aan dat het kabinet snel moest beslissen, ook over een toekomstige locatie. Het kabinet besloot toen aan te koersen op 'beheerste groei'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden