Kabeljauwvangst / 'Ze wijzen alleen maar naar de vissers'

De kabeljauw in de Noordzee staat op het randje van uitsterven, waarschuwen biologen. Eurocommissaris Franz Fischler kondigde daarom begin deze week plannen aan voor een totaal vangstverbod op deze vissoort. De bedreigde Nederlandse vissers twijfelen aan het oordeel van de biologen.

IJMUIDEN - Op de IJmuidense visafslag rijden de vorkheftrucks af en aan om de zojuist geloste en gesorteerde vis zo snel mogelijk in de klaarstaande vrachtwagens te rijden. Een slimme meeuw scharrelt door de hal in de hoop een vergeten maaltje vis te verschalken. In de grote witte bakken vol vis valt nog maar weinig kabeljauw te ontdekken.

,,In de bijna vijftien jaar dat ik hier nu werk is de kabeljauwvangst duidelijk teruggelopen'', zegt een van de visverwerkers. ,,Ik vraag me af of alleen de vissers verantwoordelijk zijn voor de lage stand van de vis. Door de voedselvoorraad en het veranderde klimaat kan het ook zijn dat de kabeljauw wegtrekt naar koudere gebieden. We zien hier steeds meer exotische vissoorten, ook in de wintermaanden'', zegt hij wijzend op een bak vol inktvis.''

,,Het gaat inderdaad al langer niet goed met de kabeljauw, maar we hebben ook nog wel eens meegemaakt dat de netten goed vol zaten'', vertelt kabeljauwvisser Jaco Vooijs (31) terwijl hij een foto laat zien waarop hij en zijn broer Gerrit (36) tot aan de oksels in de kabeljauw staan.

Inmiddels is hun kotter één van de tien in Nederland nog overgebleven kabeljauwschepen. De rest is vanwege de strengere vangstquota en aanpassingsmaatregelen afgehaakt. Hoewel de Nederlandse kabeljauwvangst niet zo veel meer voorstelt, kunnen de plannen van eurocommissaris Fischler in Nederland ook hard aankomen. Om de kabeljauw te beschermen wil Fischler ook de vangst van tong en schol aan banden leggen omdat hierbij vaak kabeljauw wordt meegevist. De 300 schepen tellende Nederlandse vissersvloot vist vooral op deze platvissen. Naast het einde van de kabeljauwvisserij in Nederland verwacht de vissersbond dat ruim de helft van deze vissers het niet zal redden als de EU in december met de plannen van Fischler instemt. Ook voor de verwerkingsindustrie zal dat zware gevolgen hebben.

Voor de gebroeders Vooijs is overstappen op platvis dan ook geen optie. ,,Dan moeten we een nieuw schip kopen van een paar miljoen. En aan vangstquota voor schol en tong valt toch niet meer te komen'', zegt Gerrit. ,,Misschien ga ik straks wel op een groot schip varen en dominee lijkt me ook nog altijd een aardig beroep'', schertst hij.

Normaal gesproken zitten de twee kabeljauwvissers een week op zee. Vandaag is het tweetal een dag eerder in de haven van IJmuiden aangekomen omdat de kotter van hun collega-schip pech heeft gekregen. De vissers hebben de plannen die Fischler afgelopen maandag aankondigde inmiddels al gehoord.

De twee Katwijkers reageren ogenschijnlijk gelaten. ,,We zien het wel, we hebben de afgelopen jaren al zo veel onheilstijdingen gehoord. Wie weet valt het mee.'' Ondanks dat sprankje hoop hebben de broers al wel het ontslag van de bemanning aangevraagd zodat die in januari in elk geval in de WW terecht kan.

Bij collega-visser Piet Kuit (56) overheerst frustratie. ,,Keer op keer hebben wij veel geld geïnvesteerd in het aanpassen van onze netten aan de nieuwste Europese standaarden om het kleine grut te kunnen lozen. En nu moeten we maar afwachten of er voor ons een sociale regeling komt.''

De schuld voor de lege Noordzee ligt volgens Kuit niet alleen bij de Nederlandse kabeljauwvissers maar ook bij de industrievissers. ,,Die Deense hektrawlers zijn net stofzuigers. Die halen alles binnen, ook de jonge visjes. En de overige vissers halen natuurlijk ook wel eens wat kabeljauw op in hun netten. Als ze daar geen vangstquotum voor hebben dan gooien ze die dood weer overboord.''

De vissers hebben sowieso hun twijfels over de sombere voorspellingen van de wetenschappers. ,,Die biologen snappen er geen donder van. Ze doen uitspraken over de visstand terwijl ze nauwelijks onderzoek doen. Die lui zitten in een ivoren toren en weten niet eens dat de zee nat is'', foeteren de gebroeders Vooijs in de kombuis van hun kotter.

,,Momenteel zijn er heel veel haringen in de Noordzee'', vertelt Gerrit. ,,Die eten de kuit van de kabeljauw. Het zou heel goed kunnen dat de lage stand van de vis daar ook mee te maken heeft. Maar daar willen ze niet eens naar kijken. Ze wijzen alleen maar naar de vissers.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden