Kaarsen en wierook in kerk vergroten kans op longkanker

AMSTERDAM - Kerklucht zit vol schadelijke stoffen uit kaarsen en wierook. Daardoor lopen kerkdienaren en -bezoekers waarschijnlijk een verhoogde kans op longkanker, stelt toxicoloog T. de Kok in het European Respiratory Journal.

Van onze redactie wetenschap

De deskundige, werkzaam aan de Universiteit Maastricht, deed onderzoek naar het binnenmilieu van de Onze-Lieve-Vrouw-Basiliek in Maastricht en de drukbezochte bedevaartskapel die daarnaast ligt. Hij keek vooral naar de hoeveelheid fijn stof: minuscule roetdeeltjes en andere fragmentjes die zo klein zijn (kleiner dan 10 micrometer) dat ze niet neerdwarrelen maar voortdurend in de lucht blijven zweven. De concentraties bleken verrassend hoog: 163 microgram per kubieke meter in de basiliek en 233 in de kapel. De norm voor maximale blootstelling in de buitenlucht ligt op 50.

Het werd nog erger toen De Kok in de basiliek een mis liet opvoeren waarbij een realistische hoeveelheid wierook werd verbrand. De concentratie fijn stof steeg nu naar 658. In de kapel liet De Kok negen uur kaarsjes branden, wat daar gangbaar is. De concentratie fijn stof liep nu op tot 1013: een factor 20 boven de norm.

Het probleem is dat fijn stof volzit met zogeheten PAK's: polycyclische aromatisch koolwaterstoffen, die ook voorkomen in sigaretten en verbrand voedsel. Ze kunnen via het stof diep in de longen doordringen. Daar vormen ze gevaarlijke 'radicalen': zeer reactieve deeltjes die ter plekke de eiwitten en het DNA beschadigen. De kans op longkanker stijgt daardoor. ,,Een veilige ondergrens voor deze stoffen bestaat niet'', aldus De Kok.

De toxicoloog is ervan overtuigd dat kerkdienaren en -bezoekers door de verbrande kaarsen een verhoogde kans op longkanker lopen, maar hij kan nog geen concreet aantal extra patiëntennoemen. ,,Ik kan geen betrouwbare risicoschatting geven omdat we allerlei bijzondere radicalen hebben gemeten waarvan we niet precies weten hoe sterk ze de kans op kanker verhogen. Maar dat ze schadelijk zijn, staat wel vast.''

Omdat vooral kerkpersoneel een risico loopt, pleit De Kok voor een onderzoek naar het vóórkomen van longkanker bij deze beroepsgroep. Verder raadt hij aan om de ventilatie in godshuizen te verbeteren en duurdere kaarsen te gebruiken die minder roet opleveren. Dat biedt het bijkomende voordeel dat kerkgebouwen en de daarin aanwezige kunstschatten minder vaak gerestaureerd hoeven te worden. Om die reden zijn ze in de Sint-Pieter in Rome al volledig overgestapt op elektrische kaarsjes.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden