Justitie vernietigt opname afgeluisterde journalist

Reduan B., de broer van kroongetuige Nabil B, werd in maart doodgeschoten in Amsterdam. Op de dag van deze moord heeft de politie een journalist afgeluisterd. Beeld ANP

Opnieuw is een journalist afgeluisterd door justitie. Onder grote tijdsdruk of als gevolg van een verkeerde 'cultuur'?

Kort voordat gisterochtend de strafzaak begon tegen de man die al heeft bekend dat hij de broer van kroongetuige Nabil B. heeft geliquideerd, werd bekend dat het Openbaar Ministerie in Amsterdam de dag van deze moord een journalist heeft afgeluisterd. Die had een afspraak met een informant in dezelfde zaak, die allemaal begon met een zogeheten 'vergismoord', een liquidatie van de verkeerde persoon. Nabil B., die de vluchtauto regelde, kreeg spijt toen hij de fout ontdekte en stapte naar justitie, bereid om de opdrachtgevers van de moord bekend te maken.

Een week hierna werd zijn broer, een ondernemer zonder strafblad, doodgeschoten in Amsterdam. De officier van justitie, bevreesd dat andere familieleden van de kroongetuige ook doelwit zouden zijn, liet een richtmicrofoon plaatsen op de openbare plek waar de journalist zijn informant zou ontmoeten. Hoe justitie wist van die ontmoeting, wil ze niet zeggen.

Het is de tweede keer in korte tijd dat bekend wordt dat een journalist wordt afgeluisterd. Maar anders dan vorige maand, toen justitie in Noord-Brabant wilde achterhalen wie er had gelekt bij een burgemeestersbenoeming, vroeg de officier van justitie in Amsterdam wel de vereiste toestemming van de rechter-commissaris. En met succes; hier was sprake van een dringend en zwaar belang. Maar ze vergat haar Amsterdamse bazen in te lichten, die dus ook niet de kans kregen de landelijke OM-top op de hoogte te stellen. Volgens het eigen protocol moet dat allemaal wel.

Opname vernietigd

Een woordvoerder van het Openbaar Ministerie wijst erop dat er kort na de moord maar veertig minuten de tijd was om het afluisteren te regelen. De opname is volgens het OM nooit afgeluisterd. "De officier besefte later dat er niet was gehandeld volgens ons protocol en dat eventueel bewijs dus niet zou meetellen in een zaak." Om de bronbescherming van de journalist niet verder aan te tasten, is de opname vernietigd, zegt de woordvoerder.

Joep Lindeman, universitair docent strafrecht in Utrecht, is verbaasd over die laatste keuze. "Je kunt de journalist ook beschermen door de opname in de kluis te laten liggen. Ik ken niet alle details, maar op basis van wat we nu weten, had de beslissing of die opname van belang is genomen moeten worden door de rechter."

De advocaat van de schutter - die naar eigen zeggen niet wist wie de persoon was die hij moest doden - hekelde gisteren de officier die het afluisteren 'onder de pet' had willen houden. Lindeman vermoedt dat de tape de zaak niet zal doen stranden voor justitie. "De journalist is hier geschaad, niet de verdachte."

Het OM in Rotterdam biechtte gisteren op een tijdlang per vergissing telefoongegevens van een persfotograaf verzameld te hebben. Die zijn vernietigd. Journalistenbond NVJ spreekt van een verkeerde 'cultuur' bij justitie en OM-topman Gerrit van de Burg belooft direct beterschap.

Lindeman, die voor zijn promotie-onderzoek meeliep met officieren van justitie, kwam die 'foute cultuur' niet tegen. "Er is normaal best ruimte voor ethische reflectie. Dat afluisteren in Amsterdam lijkt veroorzaakt door de grote haast."

Lees ook: Bossche afluisteraffaire kan ook de rechtbank raken

Justitie in Den Bosch trok vorige maand het boetekleed aan nadat bekend werd dat ze belgegevens had opgevraagd van een journalist. Was de rechter-commissaris in Den Bosch op de hoogte van het afluisteren of zette justitie hem op het verkeerde been?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden