Justitie Polen zaait angst

De Poolse politie verhoort honderden oppositie-aanhangers. Volgens justitie gaat het om een regulier onderzoek. De oppositie spreekt van intimidatie en oude, communistische praktijken.

De Poolse justitie doet onderzoek naar mogelijke fraude binnen de grootste oppositiepartij, het Burgerplatform (PO). In juni citeerde een Pools weekblad anonieme bronnen die naaste medewerkers van PO-leider Donald Tusk ervan beschuldigden duizenden euro’s te hebben ontvreemd. De zaak, die een sluimerend bestaan leidde, kreeg kortgeleden een nieuwe impuls. Dit viel samen met het afkondigen van parlementsverkiezingen op 21 oktober.

„Ik krijg uit heel Warschau informatie dat PO-jongeren worden opgeroepen voor verhoor”, zegt Dariusz Dolczewski, hoofd van de jeugdafdeling van PO. „Jonge mensen zijn bang om in conflict met justitie te komen. Ik merk dat jonge mensen minder vaak komen opdagen als we iets organiseren en flink tekeer willen gaan tegen de regering.” Zelf werd hij een jaar geleden al opgeroepen. „Natuurlijk was ik bang. Ik werd vier uur lang verhoord. Ik kreeg de hele tijd dezelfde vragen.”

Minister van justitie Zbigniew Ziobro, die tevens procureur-generaal is, ontkent dat het onderzoek politiek gemotiveerd is. Volgens zijn woordvoerder probeert de krant ’Gazeta Wyborcza’, die kritisch is over de regering-Kaczynski, het OM te betrekken in de politiek.

De krant wijdde gisteren een openingsartikel aan de verhoren. „Gazeta Wyborcza probeert een beeld op te roepen van anti-democratische of zelfs autoritaire praktijken”, aldus justitie. „Dit is sinds 1989 nog nooit vertoond: een groots opgezette aanval tegen het OM dat als nooit tevoren de misdaad bestrijdt.”

Ziobro, een pupil van de Kaczynski’s, ligt zwaar onder vuur. Hij was medeverantwoordelijk voor de arrestatie van meerdere oud-ministers. Een van hen pleegde zelfmoord, toen ze werd gearresteerd. De recente arrestatie van oud-minister van binnenlandse zaken, Janusz Kaczmarek, trok internationaal veel aandacht. Kaczmarek beschuldigde Ziobro ervan het OM in te zetten voor politieke doelen. Onmiddellijk daarna werd hij gearresteerd. Het OM organiseerde een multimediale show die de geloofwaardigheid van Kaczmarek ondermijnde.

Volgens justitie is het verhoren van zo’n 300 mensen in korte tijd nodig om ’geknoei met getuigen’ te voorkomen. „Bijna anderhalf jaar was het stil, maar een paar weken geleden kwam de zaak opeens weer boven”, zegt Jan Ciechulski. Twee jaar geleden hielp hij als vrijwilliger bij verkiezingscampagne van PO. Kortgeleden kreeg hij telefoon van de politie en moest hij zich melden voor verhoor. „Ze vroegen naar mijn banden met PO, wie ik kende binnen de partij en of ik een contract met de partij ondertekende”, zegt de twintiger. „Is dat nou normaal dat zoveel mensen zich in verkiezingstijd bij de politie moeten melden?”

„Dit zijn praktijken die we kennen uit het oude, communistische Polen”, zegt PO-parlementarier Miroslaw Drzewiecki. „Dit zijn de politieke standaarden van Wit-Rusland. Als om zes uur ’s ochtends de politie aanklopt, dan wordt zo’n zeventienjarige jongen natuurlijk bang. En daar is het ze om te doen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden