Justitie pakt uitbuiting harder aan

Mensenhandel buiten de sekssector leidt in Nederland nauwelijks tot veroordelingen. Minister Hirsch Ballin van justitie verscherpt de aanpak.

Minister Hirsch Ballin van justitie pakt mensenhandel harder aan. Er komen elf regionale officieren van justitie bij die zich in mensenhandel specialiseren – nu ligt die specialisatie bij het landelijk parket.

Daarnaast wil het Openbaar Ministerie (OM) een basisrequisitoir maken – een soort standaardargumentatie – voor uitbuitingszaken buiten de sekssector, omdat in dergelijke zaken vaak geen veroordeling volgt.

Verder worden de maximumstraffen verhoogd: van zes naar acht jaar, en zelfs naar twaalf jaar als sprake is van minderjarige slachtoffers. Dat maakt het ook mogelijk tegen strafbare voorbereiding van mensenhandel op te treden.

De minister neemt vandaag op een conferentie over mensenhandel een rapport in ontvangst waaruit blijkt dat Nederlandse rechters de lat te hoog leggen bij arbeidsuitbuiting buiten de sekssector. Het onderzoek van de Universiteit Utrecht concludeert dat rechters alleen in de extreemste gevallen, waarbij bijna sprake is van slavernij, een straf opleggen. In andere gevallen, bijvoorbeeld als misbruik is gemaakt van de zwakke positie van illegalen, volgde geen veroordeling. Het onderzoek is verkrijgbaar via het Kennispunt Recht, Economie, Bestuur en Organisatie van de Universiteit Utrecht.

Die conclusie is belangrijk, omdat Nederland binnen de Europese Unie heeft afgesproken ook mensenhandel en uitbuiting buiten de seksindustrie te vervolgen en te bestraffen. In België blijken rechters die met dezelfde EU-richtlijnen werken, veel harder te oordelen. Zij kijken naar hoe erg de uitbuiting feitelijk is, en bijvoorbeeld minder naar de vraag of een illegaal dat werk vrijwillig heeft aangenomen. In een reactie zegt Hirsch Ballin ’dat we ons lange tijd te weinig bewust waren van uitbuiting in andere sectoren dan de seksindustrie’.

Er lopen veel onderzoeken naar arbeidsuitbuiting binnen en buiten de sekssector, blijkt uit nieuwe cijfers. Het OM opende vorig jaar 524 strafzaken, tegen 569 in 2007 en 468 in 2006. De Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD) van het ministerie van sociale zaken voerde in 2007 en 2008 twaalf onderzoeken uit, tegen zeventien in 2005 en 2006. De SIOD-onderzoeken zijn uitgemond in vijf processen, die nog onder de rechter zijn.

Minister Donner van sociale zaken presenteert vandaag een informatiekaart over arbeidsuitbuiting. De kaart komt er in twaalf talen en gaat onder meer naar migrantenorganisaties, gemeenten en hulporganisaties. Er staat in hoe arbeidsuitbuiting kan worden herkend, en informatie over waar slachtoffers hulp kunnen vinden en welke rechten ze hebben.

Zo kunnen illegalen gebruikmaken van een speciale regeling als ze aangifte doen en worden ze niet het land uitgezet. De Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken adviseerde gisteren om slachtoffers ook zonder dat ze aangifte doen een tijdelijke verblijfsvergunning te geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden