Justitie opent de aanval op hosters van kinderporno en malware

Serverruimte. Beeld Thinkstock

Veel websites met kinderporno zijn gehuisvest in Nederland. Het OM was naar eigen zeggen niet streng genoeg voor hostingbedrijven en wil nu harder optreden.

Justitie wil strenger optreden tegen bedrijven die servers verhuren waarop kinderporno, computervirussen of andere illegale zaken staan. De vraag is of dat lukt. Wettelijk zijn de hostingbedrijven (die de kinderporno ‘huisvesten’) niet verantwoordelijk voor wat er op hun servers staat. Daarmee wordt onder meer de vrijheid van meningsuiting op internet beschermd. Als een verhuurder van serverruimte wel aansprakelijk zou zijn, is de kans op (zelf)censuur groot, is het idee. 

Europese top

Er is wel een uitzondering. Het Openbaar Ministerie (OM) kan een hostingpartij wél vervolgen als er een rechterlijk bevel ligt om bepaald ­materiaal offline te halen, maar het bedrijf dat ondanks die opdracht weigert. Volgens Martijn Egberts, die zich bij het landelijk parket bezighoudt met internetcriminaliteit, is het OM daar te voorzichtig mee geweest. “In de toekomst zullen we sneller en ­vaker onze aandacht richten op de ­bedrijven die welbewust niet meewerken”, zegt hij. De mensen achter die bedrijven worden, als het aan hem ligt, vervolgd voor medeplichtigheid, bijvoorbeeld voor het verspreiden van kinderporno. 

Nederland staat al jaren in de top van Europese landen waar de meeste kinderporno wordt gehost. Ook is het bekend dat digitale criminelen gretig gebruikmaken van de goede infrastructuur en het snelle internet hier. Er zijn hostingbedrijven die op die markt inspelen. Ze adverteren onder het mom van: wij zorgen dat je uit handen van de autoriteiten blijft. ‘Bulletproof hosters’, heten ze in politiejargon.

Het is een doorn in het oog van politiek Den Haag en van politie en justitie. Maar strenger handhaven is makkelijker gezegd dan gedaan. Dat komt onder meer doordat het veelal buitenlandse partijen zijn die ruimte op servers in Nederland huren. Vaak gaat het zelfs om een hele keten van ­bedrijfjes. De vraag is hoe ver de ­bevoegdheid van de Nederlandse justitie strekt.

Anoniem betalen

Bovendien moet het OM in de rechtszaal opzet kunnen aantonen. Dat wil zeggen dat bedrijven hadden kunnen weten dat hun servers voor illegale ­zaken worden gebruikt. Daarvoor gaat het OM op zoek naar ‘indicatoren’, zegt Egberts. “Het aanbieden van anonieme betaalmogelijk­heden is zo’n indicator. Of de snelheid waarmee gereageerd wordt op een bevel tot verwijdering.”

Justitie vestigt daarbij ook de hoop op een initiatief vanuit de branche zelf. Die heeft in samenwerking met de TU Delft een meetinstrument ontwikkeld dat internet afstruint op zoek naar illegaal materiaal. Zo ontstaat er een lijst met hostingpartijen die relatief veel kinderporno of malware op hun servers hebben staan.

Michiel Steltman van de Stichting Digitale Infrastructuur Nederland (DINL) legt uit: “Wij willen niet dat hosters verplicht worden alles wat er in hun netwerk gebeurt te inspecteren. Door het meetinstrument wordt het als het ware mogelijk om van buitenaf te kijken of het om illegale ­zaken gaat.” De aangesloten bedrijven bij de brancheorganisatie, zo’n driehonderd in totaal, hebben met elkaar afgesproken dat als het om ‘rotzooi’ gaat, er wordt ingegrepen, aldus Steltman. De totale markt beslaat naar schatting 800 partijen.

Mislukte poging

Het OM schat dat daaronder tien­tallen bulletproof hosters zijn. Steltman denkt dat dat aantal meevalt, maar vindt wel dat die bedrijven moeten worden aangepakt. “We staan er niet goed op als Nederland, helemaal als het gaat om kinderporno. Uiteindelijk is dat ook niet goed voor de business.”

Het is wel de vraag of rechter de opzetredenering van het OM zal volgen. Er is nog weinig jurisprudentie op dit gebied. Een poging de technische man van een hostingbedrijf te vervolgen voor medeplichtigheid aan het verspreiden van kinderporno, mislukte vorige maand. De rechter was het niet met het OM eens dat er genoeg bewijs was dat de man wist dat er foute dingen gebeurden in zijn netwerk. Alleen witwassen was volgens de rechter bewezen. In plaats van de ­geëiste vijf jaar cel, kreeg hij vijf maanden opgelegd.

Lees ook: 

Niet geïnteresseerd in het kind, wel in de porno 

Naar schatting kijken 30.000 Nederlanders online naar kinderporno. Niet allemaal vanwege pedofiele gevoelens. ‘Het is niet altijd die vieze man op zolder, het is je buurman, je vader, je broer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden