Justitie krijgt zijn verbod op de Hells Angels, maar wat betekent dat in de praktijk?

Zowel de Nederlandse afdeling van de Hells Angels als de Amerikaanse moederclub is vanaf deze week verboden in Nederland. Een opsteker voor justitie in een strijd die al vijftien jaar duurt. Vijf vragen beantwoord over de uitspraak en mogelijke gevolgen.

Waarom lukt een verbod nu wel?

Het recht op vereniging is vastgelegd in de Nederlandse grondwet en daarom is het niet eenvoudig een club te verbieden. Het lukte bijvoorbeeld pas na veel aarzeling bij pedofielenvereniging Martijn. Met de Angels was het Openbaar Ministerie al langer bezig, maar twaalf jaar geleden sneefde een poging bij de strafrechter. Die zag dat veel Angels weliswaar een strafblad hebben, maar vond dat nog geen overtuigend bewijs dat de hele organisatie gericht was op criminaliteit.

Dit jaar stapte de aanklager daarom naar de burgerrechter,  met het argument dat de Angels als organisatie een gevaar zijn voor de openbare orde. Daar haalde hij deze week een succes: de club moet van de rechter ontbonden worden.

Waarom moet de motorclub verboden worden?

De rechtbank in Utrecht oordeelde woensdagochtend dat de Hells Angels onderscheidingen uitloven voor clubleden die geweld gebruiken. Zo is er een speciale eerbetuiging voor de ‘Filthy Few’, clubleden die in het belang van de Angels iemand hebben vermoord. Daarnaast is gebleken dat de Angels fondsen werven voor leden in de gevangenis en op alle manieren overheidsgezag negeren. Illustratief is volgens de rechters een incident uit 2013. Politieagenten zagen toen hoe een automobilist die door twee clubleden werd achtervolgd en mishandeld en die in paniek naar het politiebureau was gereden, ter plekke geen aangifte wilde doen uit angst voor represailles door de Angels. 

De rechters volgen daarmee het Openbaar Ministerie: de Angels zijn een bedreiging voor de openbare orde. “Onze rechtsstaat kan niet accepteren dat verenigingen hun eigen leden met bedreiging en geweld dwingen onder alle omstandigheden te zwijgen tegen de overheid en opzegging van het lidmaatschap beantwoorden met afpersing en geweld”, zei de officier van justitie in maart tijdens de behandeling van de zaak.

Zijn de Angels  wel een organisatie?

De advocaat van de vereniging, Geert-Jan Knoops, had erop gewezen dat de Angels geen vastomlijnde organisatie vormen. De leden ‘gaan één keer per week naar een clubhuis en doen een paar keer per jaar mee aan een run’, zei Knoops. De rechtbank veegde dat argument van tafel, want de Angels hebben behalve een eigen logo en clubhuizen ook ‘rules’ en ‘meetings’, waar beslissingen worden genomen voor de organisatie als geheel.

Zijn alle clubs nu verboden?

In de strijd tegen de motorclubs boekt het OM wisselende successen. Het gerechtshof in Arnhem verbood eind vorig jaar de Bandidos. Anders dan de rechtbank eerder zag het hof echter geen reden om lokale afdelingen van deze motorclub te verbieden. Tegen die beslissing heeft de aanklager protest aangetekend bij de Hoge Raad. De uitspraak van het Haagse gerechtshof over Satudarah wordt half juni verwacht, maar de rechtbank besloot eerder ook deze club te verbieden. De rechtbank in Assen moet nog een besluit nemen over een verbod van motorclub No Surrender. 

Gaat een verbod helpen?

Dat is nog maar de vraag. Het is immers eenvoudig onder een andere naam verder te gaan. Voormalig Angels-voorman Lysander de R. zit een straf uit wegens onder meer mishandeling en bedreiging. Maar begin deze week, vlak voor de uitspraak, liet hij vanuit de gevangenis weten, via De Telegraaf, dat hij een nieuwe motorclub wil oprichten. 

Toch kan de politie de huidige Angels, gezien als de grootste criminele motorclub, ontmantelen. De hoop is dat de aantrekkingskracht van de clubs zal afnemen, nu tijdens de rechtszaak duidelijk is gemaakt hoe zeer de club buiten de samenleving staat en hoe lastig het bijvoorbeeld is om, eenmaal lid geworden, het clubhuis weer te verlaten. 

Lees ook:

Het verbod op de Hells Angels is een opsteker in de strijd tegen criminele motorbendes

Motorclub Hells Angels wordt in Nederland verboden. De bikers plaatsen zich volgens de rechter buiten de samenleving en zijn een gevaar voor de openbare orde. Justitie strijdt al langer tegen criminele motorclubs.

OM eist verbod op alle Hells Angels-activiteiten, maar wat lost dat op?

Niemand zal verwachten dat alle Hells Angels in brave burgers veranderen zodra hun motorclub wordt verboden. Wat win je daar dan eigenlijk mee

Verbod van Satudarah is nieuw succes van OM in de aanpak van criminele bendes

De lijst strafbare gedragingen van leden is zo lang en de cultuur van de vereniging zo gewelddadig, dat Satudarah de openbare orde in gevaar brengt en zelfs de samenleving kan ontwrichten, concludeerde de rechter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden