Justitie dwarsboomt Lula’s plannen voor een comeback

Lula is al op campagne voor de verkiezingen van 2018. Beeld AFP

Hij is de belangrijkste troef voor links bij de verkiezingen in 2018. Maar oud-president Lula wordt eens temeer beticht van corruptie.

De Braziliaanse oud-president Luiz Inácio Lula da Silva is in zwaar weer gekomen nadat hij deze week twee nieuwe juridische aanklachten aan zijn broek kreeg, en een oud-collega hem beschuldigde van corruptie. Daardoor is Lula's kandidatuur voor de presidentsverkiezingen in 2018, waarvoor hij als zwaar favoriet geldt, in gevaar.

De beschuldigingen van openbaar aanklager Rodrigo Janot zijn fors: Lula zou samen met zijn opvolgster Dilma Rousseff aan het hoofd hebben gestaan van een criminele organisatie. Die zou tenminste 1,5 miljard real (ruim 400 miljoen euro) aan staatsinstellingen als de oliemaatschappij Petrobras hebben onttrokken om politieke steun te kopen.

Bovendien zou het tweetal de rechtsgang hebben gehinderd toen Rousseff Lula in maart 2016 wilde benoemen als haar hoogste adviseur. Het zou hebben betekend dat Lula een hoge mate van juridische onschendbaarheid had genoten, belangrijk nu justitie hem onder het vergrootglas heeft liggen. Het Hooggerechtshof stak een stokje voor de benoeming.

Tekst loopt door onder de afbeelding

Braziliaanse oud-president Luiz Inácio Lula da SilvaBeeld EPA

Zware klap

Lula zat al in juridische problemen omdat rechter Sérgio Moro hem afgelopen juli veroordeelde tot 9,5 jaar gevangenisstraf wegens corruptie en witwassen. De oud-president (2003-2010) zegt dat er geen bewijs is en dat Moro's vonnis politiek geïnspireerd is, om zijn comeback als president te dwarsbomen. Hij is in hoger beroep gegaan. De uitspraak daarin kan nog wel een jaar op zich laten wachten.

De nieuwe aanklachten betekenen een zware klap voor Lula's Arbeiderspartij, waarvoor hij de onbetwiste kandidaat is voor de presidentsverkiezingen in oktober 2018. In de peilingen staat Lula tot nu toe met rond de 30 procent steun op de eerste plaats. Hij was president in een tijd van ongekende economische groei waarin 36 miljoen - van de ruim 200 miljoen - Brazilianen uit de armoede wisten te ontsnappen, mede door sociale programma's van de regering.

Lula's opvolgster en partijgenote Dilma Rousseff zette zijn succesvolle sociale beleid voort, maar kwam in de problemen toen Brazilië in een economische crisis raakte. Ze werd een jaar geleden afgezet, officieel wegens het hanteren van boekhoudkundige trucs.

Tekst loopt door onder de afbeelding

Beeld AFP

Verkiezingstournee

Maar links Brazilië is ervan overtuigd dat haar impeachment werd ingezet om links na drie aaneengesloten presidentschappen van de troon te stoten en spreekt van een coup. Lula's comeback in 2018 is daarom van groot belang.

Op het moment dat aanklager Janot zijn beschuldigingen aan het adres van Lula woensdag naar buiten bracht, sloot deze net een verkiezingstournee door het arme noordoosten van Brazilië af, het gebied waar hij vandaan komt en waar een groot deel van zijn aanhang woont. Lula laat niet na te bedrukken dat niet de onbetrouwbare, want 'door rechts gedomineerde' justitie hem moet beoordelen, maar het volk.

Bij de aanklachten van Janot is het inmiddels niet gebleven. Ex-minister van financiën Antonio Palocci, al veroordeeld wegens corruptie, heeft woensdag 6 september in ruil voor strafvermindering belastende verklaringen afgelegd tegen Lula. Hij zou smeergeld hebben ontvangen van Brazilië's bouwbedrijf Odebrecht, dat in heel Latijns-Amerika politici heeft omgekocht.

De komende tijd zal moeten blijken of het Hooggerechtshof de aanklachten tegen Lula in behandeling neemt en wat de gevolgen zijn voor zijn kandidatuur volgend jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden