Justitie denkt ‘net genoeg’ bewijs te hebben tegen vrouwelijke Syriëganger

Een geëvacueerde vrouw (niet Yousra L.) uit het laatste IS-bolwerk Baghouz. (Photo by Delil souleiman / AFP)Beeld AFP

Bewijzen dat terugkeerders uit IS-gebied echt in het kalifaat zijn geweest is lastig, toont de rechtszaak van Yousra L. 

Wie terugkeert uit IS-gebied, moet zich voor de rechter verantwoorden. Dat is in Nederland het uitgangspunt geworden. Maar het is moeilijk om bewijs te verzamelen dat iemand daadwerkelijk in Syrië of Irak is geweest, laat staan wat hij of zij daar heeft gedaan. Dat toont de zaak van Yousra L. uit Uithoorn aan.

L. (30), moeder van drie kinderen, stond donderdag terecht voor de rechtbank Rotterdam. Volgens justitie is zij begin 2015 samen met haar Britse man via Turkije vertrokken naar IS-gebied. Daar zou ze zich hebben aangesloten bij de terreurgroep. Dat wil zeggen: zij zorgde voor het gezin, en faciliteerde zo dat haar man kon strijden. Ook verstuurde ze volgens het Openbaar Ministerie (OM) facebookberichten om andere vrouwen over te halen naar het kalifaat te komen. 

Weinig aanknopingspunten

Het zijn aantijgingen waarvoor eerder ook andere vrouwelijke Syriëgangers veroordeeld zijn. Toch zijn er bij L. minder aanknopingspunten over haar vermeende tijd in het strijdgebied dan in andere zaken, erkende ook de officier van justitie. Er ligt in haar ogen ‘net genoeg’ bewijs. 

Zo regelde L. een visum voor Turkije, zonder dat haar familie in Nederland wist dat ze daar heen zou gaan. Ook is er een verklaring van een taxichauffeur, die naar eigen zeggen hoorde dat L. het kalifaat verheerlijkte en ernaartoe zou willen. En er is mogelijk met een IP-adres uit het kalifaat ingelogd op facebookprofielen die justitie toeschrijft aan L. De strafeis: anderhalf jaar cel, waarvan een half jaar voorwaardelijk. 

L. erkent alleen dat ze in Turkije is geweest en zwijgt verder. Haar advocaat Yasar Özdemir somde op welk bewijs er volgens hem ontbreekt: L. kocht geen spullen of verzamelde geen geld voorafgaand aan haar vertrek. Ze had ook geen contacten met mensen in het strijdgebied, en er zijn geen opmerkelijke notities, zoals een afscheidsbrief, gevonden. Bovendien zag niemand in haar omgeving enig teken van radicalisering. L. maakte gewoon een rondreis door Turkije en dat is niet verboden, aldus Özdemir.  

Volgens de raadsman is de beslissing om L. te vervolgen meer politiek ingegeven dan juridisch. Zou dit bewijs er liggen in een doorsnee strafzaak in plaats van een terrorismedossier, dan zou het OM nooit zijn overgegaan tot vervolging. Iets wat de officier van justitie resoluut van de hand wijst. “In elke zaak maken we een eigen afweging. En ja, aan het plegen van een terroristisch misdrijf wordt door het OM zwaar getild.”

Uitdaging

Zegt de zaak van L. iets over de uitdagingen die justitie te wachten staan als de Nederlandse mannen en vrouwen die nu nog ergens in Syrië of Irak zijn, terugkeren? Een belangrijk verschil is dat de autoriteiten niets van haar vermeende uitreis wisten, laat staan van haar terugkeer in de loop van 2015 (overigens zonder man). Daar kwamen ze pas achter toen de Britse autoriteiten en de AIVD aan de bel trokken. Dat is nu wel anders. Van de ongeveer 135 Nederlanders die daar nu nog zijn, ligt al een dossier klaar, en in sommige gevallen zelfs al een veroordeling. 

Of het strafdossier tegen L. voldoende bewijs bevat, besluit de rechtbank op 21 maart.

Lees ook

Wat gaan we straks doen met al die terugkeerders? Voltooide strafdossiers, een speciale terrorismeafdeling in de gevangenis en een heel apparaat aan deradicaliseringsspecialisten. In Nederland worden al jaren voorbereidingen getroffen voor de terugkeer van Syriëgangers

De meeste Syriëgangers lieten hun families in verbijstering achter toen zij opeens naar Syrië of Irak vertrokken, constateerden Leidse onderzoekers naar familieleden van Nederlandse jihadisten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden