Justitie biedt amper hulp in buitenlandse cel

Een groeiend aantal Nederlandse gedetineerden in het buitenland kan niet terug. Het ministerie van justitie werkt op formeel juridische gronden niet mee aan hun terugkeer.

Het gaat om honderden Nederlanders die onder veelal slechte omstandigheden vastzitten in landen, waarmee geen internationale verdragen zijn afgesloten. Daartoe behoren Zambia, Peru en de Dominicaanse Republiek.

Justitie werkt aan hun repatriëring alleen mee als landen zich aansluiten bij grote internationale verdragen, zoals het uit 1983 daterende overleveringsverdrag van de Raad van Europa. Ad-hocregelingen en bilaterale overeenkomsten wijst Nederland af, ook als dat de terugkeer van gedetineerden belemmert.

De Amsterdamse advocaat Bob Vink vindt dat de overheid hiermee tekortschiet in haar ’humanitaire taak’. „Nederland houdt vast aan juridisch dogmatische redeneringen. Tijden veranderen en het aantal Nederlanders dat in verre buitenlanden in de cel komt, neemt toe. Als landen bereid zijn Nederlanders terug te laten keren, is het eenvoudig om daar ’ja’ tegen te zeggen.”

„Zonder verdrag is er geen rechtsgrond”, reageert een woordvoerder van het ministerie van justitie. „We willen weten waarom een land niet wil deelnemen aan een groter verdrag, maar eventueel wel aan een bilateraal verdrag of individuele regeling. Wij zijn niet tegen terugkeer van Nederlanders, maar stellen voorwaarden aan landen.”

Vink noemt het ’schrijnend’ dat Nederlanders die in het buitenland in de knel komen, geen beroep kunnen doen op gefinancierde rechtshulp. „Dat betekent dat verreweg de meesten die voor de rechter komen, aan hun lot worden overgelaten”.

Ruim een jaar geleden was Zambia bereid om de tot levenslang veroordeelde Roel Goosen te laten terugkeren. Den Haag ging daar niet op in. Een andere Nederlander, Wim Aalten, zit al jaren in een cel in Mexico. De Mexicaanse autoriteiten stuurden twee maal een brief naar Den Haag met een verzoek tot overplaatsing van Aalten. Maar de minister van justitie weigerde beide malen het verzoek te ondertekenen. Hierop meldde Mexico zich kort geleden alsnog aan voor het overleveringsverdrag van de Raad van Europa.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden