'Jullie zijn niet van je stuk te krijgen'

Greg Shapiro (1968), stand-up comedian

"Vlak nadat prinses Máxima had beweerd dat 'de' Nederlandse identiteit niet bestaat, nam ik deel aan een seminar over dat onderwerp. Nu zouden allemaal hotemetoten met elkaar vaststellen of die identiteit misschien toch bestond en hoe die in elkaar stak.

Ik dacht: jongens, als jullie het al niet weten, wie weet het dan wel? Ook ik had geen idee. Wel had ik veel vragen. Hoe komen jullie Nederlanders zo liberaal en tegelijk zo calvinistisch? Hoe kun je zo trots zijn op je land, maar ben je tegelijk zo bescheiden? Wat heeft gemaakt dat jullie het poldermodel omarmen en toch zoveel waarde hechten aan je onafhankelijkheid?

Het seminar inspireerde me tot het schrijven van een theatershow: 'How to be orange', een avondvullend programma over Nederland, door de ogen van een Amerikaan. Op basis daarvan heb ik nu een boek gemaakt, met meer observaties.

Bijna twintig jaar geleden bezocht ik Amsterdam voor het eerst. Vrienden uit Chicago hadden hier een zomer lang opgetreden als comedians en waren, tegen de verwachting in, nog niet failliet. Ik speelde een zomer mee, en nog een zomer.

Op een zeker moment bespeurde ik bij mezelf symptomen van wat ik noemde MND - Multiple Nationality Disorder. Bezocht ik de Verenigde Staten, dan vond ik mijn familie onaangepast en het land achterlopen. Op hun beurt vond mijn familie mijn bril raar en mijn broeken lelijk. Ik merkte dat ik niet goed meer wist waar ik thuishoorde.

Niet veel later ontmoette ik mijn Nederlandse vrouw en slaagde ik voor de inburgeringscursus door vragen over jullie geschiedenis te beantwoorden waarop mijn vrouw het antwoord niet eens wist.

Vanaf het allereerste moment vond ik dit land fantastisch. Mijn eerste indrukken van Nederland, en van Amsterdam in het bijzonder, overstegen de clichés nauwelijks. Ik zag niet veel meer dan de grachtengordel, wiet en Wallen. Pas later leerde ik over Zwarte Piet, Henk en Ingrid en over thuisbevallingen. Nog later raakte ik enigszins gewend aan jullie directheid en aan het idee dat jullie - hoezeer ik als komiek ook mijn best doe - volstrekt niet van je stuk te brengen zijn. Nog weer later vond ik mezelf terug in paneldiscussies waarin ik me uitliet over de identiteit van 'de Nederlander'.

Hoe die in elkaar steekt? Ik heb nog altijd geen idee en ik pretendeer evenmin dat ik er iets zinnigs over kan zeggen. 'How to be orange' is zéker geen officiële gids over de Nederlandse cultuur. Het is een volstrekt subjectieve indruk van een buitenstaander die misschien enigszins in staat is om jullie heerlijke land van een afstand te beschouwen. Mijn boek is vooral bedoeld om te lachen. Als ik er ook in slaag de lezer te laten nadenken, ben ik dik tevreden.

Mijn vrouw zei: Greg, eigenlijk heb jij het perfecte boek voor op het toilet geschreven. Misschien heeft ze gelijk, de Nobelprijs zal ik er vast niet voor ontvangen. Maar ik heb wél Willem van Oranje bereid gevonden het voorwoord te schrijven."

Greg Shapiro: How to be orange. An Alternative Dutch Assimilation Course. Scriptum, Schiedam; 240 blz. euro 14,95

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden