'Juist in multi-etnische samenleving heeft koningshuis waarde'

null Beeld

Moeten we nog juichen voor de koningshuizen in Europa? Hoogleraar democratie en mensenrechten aan het Britse Bard College Ian Buruma beantwoordt die vraag met 'ja'.

Vooral in multi-etnische samenlevingen kan een monarch een bindende rol spelen, stelt hij in een opiniebijdrage op de Project Syndicate.

In Nederland gaat de discussie over het koningshuis vooral over de rol van koningin Beatrix bij de formatie van een nieuw kabinet. Buruma schreef zijn opinie naar aanleiding van het 'sprookjeshuwelijk' tussen prins William en Kate Middleton.

De hoogleraar democratie maakt een vergelijking tussen de koninklijke staatshoofden, de islam en katholieke kerk. "Alle gelovigen worden geacht gelijk te zijn in de ogen van god, de paus of de keizer - vandaar de aantrekkingskracht op de armen en de gemarginaliseerden."

Als voorbeeld noemt hij keizer Franz Joseph I van Oostenrijk-Hongarije die het eind 19e begin 20ste eeuw opnam voor de Joden toen Duitse antisemieten hen belaagden. Hij wilde een staatshoofd zijn voor alle volken die in zijn rijk leefden.

Dat is ook de reden waarom rechtse politici botsen met koningshuizen, concludeert Buruma. Hij wijst op PVV-leider Geert Wilders, die koningin Beatrix links, elitair en een multiculturalist noemt. Beatrix wil net als keizer Franz Joseph I "geen etnische of religieuze verschillen maken tussen haar onderdanen." Dat botst met de agenda van rechtse politici die hameren op een einde aan de immigratie van vooral moslims. "Voor hen (Wilders en zijn aanhangers, red) lijkt de koningin bijna anti-Nederlands."

Om het begrip van Europese vorsten voor minderheden te duiden, wijst Buruma op de diverse naties binnen de koninkrijken waarover de staatshoofden moesten regeren. Ook de koningshuizen zelf zijn van gemengd bloed. Zo was koningin Victoria, die in de 19e eeuw aan het hoofd stond van het Britse wereldrijk, van Duitse afkomst. Zij voelde zich net zo goed koningin van de Indiërs en Maleisiërs als van de Europese Britten, aldus Buruma.

Die aristocratische traditie van boven het etnisch nationalisme staan, is volgens Buruma het beste argument om de Europese monarchieën nog een tijdje in stand te houden. "Nu veel Europese landen in toenemende mate gemengd raken in termen van etniciteit en cultuur, is samen leren leven de enige weg vooruit. Als vorsten hun onderdanen dit kunnen bijbrengen, laat ons dan tenminste een hoera geven voor de overgebleven koningen en koninginnen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden