Juist de kwetsbaarste kinderen moeten maximale bescherming krijgen

Beeld anp

Het grootste probleem in de jeugdzorg, zei ex-korpschef Martin Sitalsing zaterdag in Trouw, is dat kinderen 'cases' zijn geworden. Hij beschreef dat alles draait om productie, hoe je zoveel mogelijk kinderen door het systeem loodst. In zo'n systeem krijgen signalen over misstanden geen prioriteit en wordt te weinig naar kinderen zelf geluisterd.

De gevolgen zijn dramatisch, bleek gisteren uit het rapport van de commissie-Samson. De commissie, die onderzoek deed naar seksueel misbruik van kinderen die onder toezicht zijn geplaatst, constateert dat al vanaf 1945 bij de overheid bekend was dat in instellingen en pleeggezinnen misbruik plaatsvindt. Met die kennis is niets gedaan. In 1990 wilde de overheid meer onderzoek laten doen naar de omvang van het misbruik, maar dat is niet gebeurd. En nu, twintig jaar later, hebben kinderen in instellingen een tweeënhalf maal zo grote kans te worden misbruikt als kinderen in pleeggezinnen; voor kinderen met een verstandelijke beperking is het risico nog veel groter.

Juist deze kinderen, die uit gezinnen zijn gehaald omdát ze kwetsbaar waren, kan Nederland onvoldoende beschermen. Dat is beschamend. Daarbij gaat het niet om misstanden uit het verleden, maar ook om wanpraktijken in het heden. De commissie vraagt zich daarom terecht af of de jeugdzorg al van de landelijke overheid naar de gemeenten mag worden overgedragen, zoals het plan is. Zolang het toezicht en de kennis bij lokale overheden niet op orde is, moet die overdracht worden uitgesteld.

Eenvoudige oplossingen zijn er niet. Sommige oplossingen zijn zelfs met elkaar in tegenspraak. Zo zorgt de certificering van alle hulpverleners, zoals de commissie bepleit, juist voor extra papierwerk, waar de commissie juist een eind wil aan de 'dictatuur van protocollen'. Bovendien blijkt dat niet alleen hulpverleners, maar vaker medepupillen de dader zijn, en dat volwassen daders eerder 'gelegenheidsdaders' zijn dan mensen met vooropgezette plannen. Certificering biedt daar geen oplossing voor.

Op korte termijn kunnen wel pragmatische stappen worden gezet. Zo moeten in instellingen met de slechtste reputatie jongens en meisjes weer gescheiden worden, en moeten er meer begeleiders komen die met pupillen gesprekken over misbruik aan kunnen gaan. Ook moet nog meer worden ingezet op de werving van pleeggezinnen, hoe moeilijk dat ook is. In pleeggezinnen is de kans op misbruik veel kleiner, een belangrijk lichtpuntje is een verder schrijnend rapport.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden