opinie

Juf of meester: voor de cijfers maakt het niets uit

Meesters nemen de les over op de Peetersschool in Amsterdam, vorige week.Beeld Joris van Gennip

Streven naar meer diversiteit in schoolteams is goed, maar niet omdat de overdaad aan juffen verantwoordelijk zou zijn voor het afnemende schoolsucces van jongens, vindt Jannette Prins, opleidingsdocent aan de pabo.

Wat was het leuk, vorige week op de basisscholen in Amsterdam. De scholen werden overmeesterd door meesters. De juffen moesten op cursus om te leren omgaan met jongens.

Ja dat is hartstikke nodig, want die overdaad aan juffen doet het onderwijs, met name jongens, geen goed. Door meer meesters voor de klas te zetten, komt het allemaal weer goed...

Ik denk het niet.

Onderzoek is er duidelijk over. Vrouwelijke leerkrachten behalen in elk geval net zulke goede of slechte onderwijsresultaten als hun mannelijke collega's. Veel onderzoek wijst uit dat mannen jongens meer ruimte geven om te stoeien, maar inmiddels verscheen er ook onderzoek waaruit het omgekeerde blijkt.

Minder schoolsucces

Het feit dat jongens tegenwoordig minder schoolsucces hebben dan meisjes is zeker een serieus maatschappelijk probleem. Het is verlies als één sekse in welke maatschappij of tijd dan ook minder ruimte krijgt om haar talenten te ontwikkelen. Maar het klopt niet dat de feminisering van het onderwijs verantwoordelijk is voor het afnemende schoolsucces van jongens.

Engeland heeft al sinds de Eerste Wereldoorlog veel meer vrouwen voor de klas, terwijl de problematiek van jongens in het onderwijs daar net zo recent is als hier.

Bovendien werd in de jaren vijftig, toen de jongens het nog wel goed deden, het onderwijs niet gekenmerkt door veel ruimte voor beweging en stoeien. Ook voor creatieve ingevingen was er overigens weinig ruimte.

Dat meisjes het toen minder goed deden, werd niet als een groot probleem gezien. Zij hadden immers een andere bestemming in de maatschappij. Meisjes zelf vonden het wel een probleem en ontwikkelden een manier om toch mee te kunnen doen in die mannenmaatschappij: ze gingen keihard werken, zodat hun talenten opgemerkt zouden worden.

Abstractieniveau

Sommen in de jaren vijftig vereisten geen hoger abstractieniveau dan de verhaaltjessommen van tegenwoordig. Het huidige rekenonderwijs gebruikt taal om het rekenen in een realistische context te zetten. Daarvoor wordt een behoorlijk abstractieniveau vereist. Dat kunnen jongens en meisjes biologisch gezien even goed of slecht.

Veel belangrijker zijn de culturele verschillen, die bij rekenen nu nog voor jongens voordelen opleveren.

Ondertussen is de samenleving wel behoorlijk veranderd. De maatschappij is ingewikkelder en gedifferentieerder geworden. Kon je als holbewoner nog met een flinke klap een geschil oplossen, in de huidige samenleving werkt dat niet meer.

Schade en schande

De manier waarmee mannen traditioneel hun voorsprong verwierven, door spierballen, competitiedrang en bluf, leidt in de huidige maatschappij steeds minder tot succes. De meeste mensen zien dat als een vooruitgang.

De jongens die nu nog steeds leren om hun mannelijkheid te verbinden met gedrag waarmee ze het in het onderwijs en in de maatschappij niet ver meer schoppen, raken achterop.

Flink leren, creatief denken, goed argumenteren zijn niet biologisch bepaald door sekse. Meisjes hebben, door schade en schande wijs geworden, geleerd dat als ze er willen komen, ze moeten knokken om te voldoen aan deze nieuwe verwachtingen. Geen wonder dat zij het in het huidige onderwijs zo goed doen.

Hard nodig

We hebben de mannen in het onderwijs hard nodig. Maar niet omdat vrouwen het onderwijs geen goed doen. Dat is een argumentatie uit de vorige eeuw, die bovendien ruimschoots weerlegd is. Divers samengestelde teams met mannen en vrouwen zijn sterke teams. Vroeger deden meisjes het slechter in het onderwijs, maar dat bleek cultureel bepaald.

Laten we de goede zaak van meer diversiteit in schoolteams niet bepleiten met voor juffen discriminerende uitspraken.

Lees ook de tv-column van Renate van der Bas: Meesters zijn stoer, met juffen is het maar behelpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden