'Judobond wist al jaren van machtsmisbruik en seksuele intimidatie Ooms'

AMSTERDAM - Toen de affaire-Ooms in de openbaarheid kwam, wist het bestuur van de Judo Bond Nederland (JBN) “al jaren” dat coach Peter Ooms zich ten opzichte van zijn vrouwelijke pupillen schuldig maakte aan machtsmisbruik en seksuele intimidatie.

Dat zegt Jan Looman, de psycholoog die judoka Monique van der Lee begeleidde bij het verwerken van haar ervaringen met Ooms. Looman: “De judobond heeft de misstanden laten voortbestaan en geen actie ondernomen. Ik noem geen namen, omdat ik geen individuen wil beschadigen. Maar ik weet absoluut zeker dat het bondsbestuur al heel lang op de hoogte was. Dat is mij bevestigd van twee kanten die niks met elkaar te maken hebben.” Het begeleiden van topsporters is een van Loomans specialisaties. Hij wordt geregeld ingeschakeld door het NOC-NSF.

Irene de Kok, Monique van der Lee en Anita Staps vertelden eind februari van dit jaar in het tv-programma Barend en Van Dorp hoe hun coach Peter Ooms met hen omging. Anita Staps, die vanaf haar zevende door Ooms werd getraind: “Ik stond een keer de zaal te vegen. Alleen, in mijn judokleding. Ik was een jaar of veertien. Hij kwam binnen, legde de veger neer en begon tegen me op te rijden totdat hij klaar kwam. Vervolgens zei hij: 'Denk erom, niet verder vertellen.' Als je 'nee' zei, kreeg je met de gummiknuppel. Ik liep regelmatig met striemen op mijn billen.”

De drie judoka's dienden een klacht in bij de tuchtcommissie van de judobond. Die heeft Ooms eind mei voor drie jaar geschorst. Het openbaar ministerie in Breda heeft hem anderhalve maand geleden gedagvaard op verdenking van ontuchtige handelingen. De zaak dient waarschijnlijk begin volgend jaar.

Publiciteit

Het zit Looman dwars dat de tuchtcommissie in haar uitspraak ook de drie judoka's een verwijt maakt. De commissie noemt het “zeer betreurenswaardig” dat de drie de zaak “ten volle in de publiciteit” hebben gebracht voordat ze een klacht hadden ingediend. Zij vindt dat Looman een “dubieuze rol” heeft gespeeld.

Looman vindt deze passage in de tuchtrechtelijke beslissing “wrang”. Volgens hem is de affaire in de openbaarheid gekomen doordat “vanuit de judobond” is 'gelekt' naar de pers. “Wij hadden er met Peter Ooms een streep onder gezet. Monique was nog actief in het judowereldje en vond het beter om het binnenskamers te houden.” Ze spraken een gedragscode af met Ooms. De zaak zou uit de media worden gehouden.

Dat lukte niet. Looman: “Er waren ineens sportjournalisten die zeer gedetailleerd op de hoogte waren.” Frits Barend en Henk van Dorp benaderden de judoka's. Een verslaggever van de Volkskrant maakte een afspraak voor een interview met Peter Ooms. Volgens Looman vertelden de journalisten hem dat een functionaris van de judobond had 'gelekt'. Hij houdt liever voor zich om wie het gaat. “Er wordt in de judobond al zo vaak afgerekend via de media.”

“We stonden toen met onze rug tegen de muur. De pers wist al heel veel, en wij wilden het initiatief niet aan Ooms laten.” Looman en de judoka's gingen met Barend en Van Dorp in zee. “Ik moet zeggen: ze hebben het heel integer behandeld. Niet ranzig. Ik had erger verwacht.”

Afspraken

“Ik vind het wel plezierig om dit eens gezegd heb. Zodat iedereen weet dat die meiden niet voor de lol naar de pers zijn gestapt. Ze moesten wel. De journalisten waren al vanuit de judobond op de hoogte gesteld. En Ooms hield zich niet aan de afspraken.”

Looman had zijn hart in juni al gelucht in een brief aan Henk van Oosten, de ad-interimvoorzitter van de bond. Die heeft de voorzittershamer afgelopen zaterdag in Nieuwegein tijdens een vergadering van de bondsraad overgedragen aan zijn opvolger, Koos Letterie.

In zijn afscheidsspeech citeerde Van Oosten de twee belangrijkste delen uit de brief van Looman. “Iedereen moet weten dat de publiciteit is veroorzaakt door de bond, niet door die meisjes”, zei Van Oosten na de vergadering. Monique van der Lee: “Het is tof dat hij dat heeft gezegd. Ik had zoiets niet van hem verwacht, want hij heeft zich nooit achter ons geschaard.”

Frans Hoogendijk, van 1988 tot 1996 voorzitter van de judobond, ontkent dat de bond wist van de misstanden in de Tilburgse sportschool van Ooms. “Het was wel algemeen bekend dat hij op een vreemde manier te werk ging, maar niemand durfde er wat van te zeggen. Deed je dat toch, dan werd je met de grond gelijk gemaakt, want Ooms maakte wereldkampioenen.”

“Ik was er destijds wel van op de hoogte dat er tussen Ooms en Anita Staps dingen gebeurden die niet in een coach-relatie thuishoren. Die op zijn minst zeer twijfelachtig waren. Maar dat was jaren voordat ik voorzitter werd. Ik heb toen met haar gepraat en gezegd dat zíí er wat aan moest doen.”

Hoogendijk is ook niet degene geweest die heeft gelekt naar de media, zegt hij. “Ik heb juist altijd geprobeerd de zaak binnen te houden.”

Peter Ooms geeft geen commentaar. “Het is een jaar geleden. Er komt nog een rechtszaak, maar voor mij is de kwestie afgewerkt. Ik antwoord nergens op. Belt u mijn advocaat maar.” Zijn advocaat was gisteravond niet te bereiken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden