Review

Juana: van hevige passie tot razernij

Als Johanna de Waanzinnige ging ze vijf eeuwen geleden de geschiedenis in, dus het zal nooit meer helemaal goed komen met haar imago. Toch probeert de Spaanse filmmaker Vicente Aranda het beeld van zijn vaderlandse koningin Juana van Castilië (1479 -1555), die in geschiedenisboeken dikwijls kortweg als krankzinnig wordt weggezet, te nuanceren.

Als zestienjarige dochter van het Spaanse koningspaar Isabella I en Ferdinand II werd ze uitgehuwelijkt aan Filips de Schone van Oostenrijk. De Spaanse en deze destijds als onweerstaanbaar beschouwde, langgelokte jongeman hadden elkaar nauwelijks voor het eerst gezien of ze doken het bed in, nog voordat het officiële huwelijk was voltrokken. Voor Juana een hevige passie die haar haar hele leven niet meer zou loslaten, voor Filips vermoedelijk vooral lust op het eerste gezicht.

Veteraan Aranda ('Amantes') is helder in zijn bewondering voor Juana: mooi vertolkt door Pilar López de Ayala. Hij laat haar snel uitgroeien van een schuchter meiske tot een koppige matriarch die er evengoed niet in slaagt haar verwende man in haar bed te houden.

De ijdele Filips zit onophoudelijk achter de charmante hofdames aan. En zo volgen de eerste aanvallen van hevige razernij die Juana haar bijnaam zullen bezorgen. Haar leven is een bizar, tragisch verhaal dat talloze interpretaties heeft opgeleverd, zoals bijvoorbeeld Rob Zuidams opera 'Rage d'Amour' van een paar jaar geleden.

Aranda schetst in zijn film een somber, claustrofobisch hofleven achter dikke muren, waar vrouwen worden gewaardeerd zolang ze seksueel gewillig en politiek passief zijn. Als moderne kijker ga je maar al te graag mee met een jonge vrouw die haar eigen protocollen schrijft.

Maar waar komt toch haar verzengende passie vandaan voor die ongeïnteresseerde Filips? Ook Aranda lijkt niet goed raad te weten met die vraag.

Door zo weinig sympathie op te wekken voor deze monarch, wiens lichaam Juana ook na zijn dood langdurig zou blijven koesteren, geeft hij de kijker geen idee: was Juana nou gek of geestdriftig?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden