Journalist is op Twitter niet altijd veilig

Trouw besteedt deze week volop aandacht aan de golf van racisme, discriminatie en seksisme, uitgestort over het hoofd van Sylvana Simons.

Over de inhoud geen onvertogen woord. Wel klaagden enkele lezers over de bijdrage van dinsdag op de website van Trouw. Daar was bij het artikel over Simons een video te zien van het carnavalsnummer 'Oh Sylvana', met in beeld de tekst ervan. Dat lied zou bron van inspiratie zijn geweest voor een video waarin de aspirant-politica wordt bedreigd. De krant noemde het lied woensdag in zijn commentaar 'onsmakelijk'. Niet alleen hierom is het terecht dat de bewuste video is verwijderd.

De haatcampagne die Sylvana Simons treft, rechtvaardigt de redactionele aandacht niettemin volledig. Dat geldt niet alleen de feitelijke bedreiging. Ook de negatieve invloed van sociale media - het anoniem en in overtreffende trap prijsschieten op anderen - blijft belangwekkend. Juist dit schuilgedrag maakt van die media een 'riool van de onderbuik', schreef hoofdredacteur Cees van der Laan in zijn lezersbrief.

Van der Laan refereerde aan de racistische en discriminerende teksten die Trouw-redacteur Seada Nourhussen via Twitter overvielen. Dat was nadat zij een inmiddels door haar verwijderde, scherpe, kritische tweet had verstuurd over een marsepeinen Zwarte Piet in een bakkerswinkel. Meer nog dan de racistische uitingen verbaasde collega Nourhussen zich over het glibberige spoor van haar gewraakte tweet. Dat spoor leidde via verschillende onderbuiken naar gevestigde media als AT5 en De Telegraaf.

Journalisten maken veelvuldig gebruik van internet, zowel zakelijk als privé. Die scheidslijn is dun. Van journalisten wordt verwacht dat zij onafhankelijk zijn en naar hun werk toe afstand bewaren. Om anderen hiervan te overtuigen kan hun privémening over actuele maatschappelijke onderwerpen beter niet verder reiken dan familie, vrienden en een enkele goede kennis, is de opvatting.

Journalisten die hiervan afwijken en via sociale media een andere uitlaatklep vinden, lopen risico's. Zijn de teksten die zij via sociale media verspreiden op persoonlijke titel, als journalist geplaatst of zijn ze van beide een beetje? Onduidelijkheid hierover kan al chagrijn geven.

Zeker heeft Seada Nourhussen gelijk als zij mij, hiernaar gevraagd, voorhoudt dat de neutrale mens en dus ook de neutrale journalist niet bestaat. "Journalisten zijn in hun eigen werk hopelijk professioneel genoeg om alle kanten van een onderwerp te belichten, ook datgene of degenen waar ze het persoonlijk mee oneens zijn", zegt zij. "Maar hun referentiekader speelt ergens een rol: de invalshoek en woorden die ze kiezen, de onderwerpen waar ze op aanslaan."

Maar onderkent de samenleving het onderscheid tussen privé en journalistiek? De buitenwereld die toch geneigd is om pulp en kwaliteit op een hoop te gooien als zijnde 'de media'. Een slechte dag of boze bui van een twitterende journalist kan in samenhang met een enkele tweet al persoonlijke gevolgen hebben. Bedreigingen, beledigingen, zakelijke malheur. Een voorbeeld is Cornald Maas die de Tros zes jaar geleden als commentator van het Eurovisiesongfestival terzijde schoof. In een tweet had hij de draak gestoken met zangeres Sieneke.

Wat op- en tegelijkertijd tegenvalt, is dat voor en binnen media richtlijnen, regels of codes, maar bovenal waarschuwingen ontbreken voor de wijze waarop journalisten kunnen of moeten omgaan met sociale media. Dit is vooral opmerkelijk aangezien (hoofd-)redacties in de regel waarde hechten aan actief twitterende journalisten. Informeel en zonder inhoudelijke toelichting verspreidt een van de Trouw-journalisten jaarlijks een lijstje met best scorende twitteraars van de redactie.

Journalisten hebben hun eigen verantwoordelijkheid als het gaat om hun bijdragen op sociale media, we leven per slot van rekening in een vrij land. Tegelijkertijd is er het risico dat persoonlijke opvattingen van journalisten, uitgedragen via bijvoorbeeld Twitter of Facebook, tot escalatie leiden. Afspraken zouden de kans hierop verminderen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden