Jospin heeft de werkgevers te lang genegeerd

AMSTERDAM - Deze week kwamen ze allemaal bij hem langs en volgende week, heeft hij beloofd, komt hij met een antwoord. Premier Lionel Jospin en minister van sociale zaken Elisabeth Guigou ontvingen de afgelopen dagen FO, CFTC, CFDT, CGT en CGC, de Franse vakbonden, en Medef, CGP-ME en UPA -de Franse werkgeversorganisaties- op het Matignon, de ambtswoning van de premier in Parijs. Jospin is bezig met een inhaalslag: in het laatste jaar van zijn regering praat hij met de sociale partners.

Hij was compleet vergeten dat ze bestonden, dreef het dagblad Libération de spot met de premier. De uitnodiging kwam dan ook niet vanzelf, Jospin moest er door andere leiders van zijn Parti socialiste toe worden aangezet.

Dat klinkt raar, van een socialist zou je toch op zijn minst warme contacten met de vakbeweging verwachten. Maar het is zéér Frans: de overlegcultuur van het Nederlandse poldermodel wordt bewonderd, níet gevolgd. In Parijs heerst op sociaal terrein -onder rechtse én linkse regeringen- het primaat van de politiek. Dat blijft ook zo, Jospin leende zijn bezoekers zijn oor vooral omdat hun groeiende boosheid een gevaar werd voor zijn ambitie: de uitverkiezing, volgend voorjaar, tot president van Frankrijk. Zijn partijgenoten wezen hem erop dat hij in de aanloop daar naartoe geen nieuwe sociale crisis kan gebruiken.

We worden 'groots genegeerd', alsof de regering ons nut niet ziet, riep Nicole Notat van de CFDT half mei. Haar bond is meer dan de andere op overleg gericht. Maar ook een 'stakingsmachine' als de communistische CGT vond het vorige week welletjes. Ik wil dat de regering stopt met het nemen van beslissingen zonder overleg, zei leider Bernard Thibault vorige week, nadat de Assemblée Nationale instemde met de zogenoemde 'ontslagwet', die afslankende bedrijven beperkingen oplegt. Jospin en zijn socialisten rolden met hun coalitiegenoten over straat om een compromis te bereiken, maar met de sociale partners werd niet gepraat.

De werkgevers hebben andere klachten, maar ze sloten zich bij de bonden aan. Ook met hen wordt immers niet gesproken: het bezoek dinsdag aan het Matignon van Ernest-Antoine Seillière, de voorzitter van de grootste werkgeversorganisatie Medef, was de eerste ontmoeting met de regering in drie jaar.

De relatie tussen regering en werkgevers belandde op een dieptepunt door de invoering van 35-urige werkweek. Die is onmiskenbaar een succes: blijkens de jongste rapportage heeft die arbeidstijdverkorting tot nu toe 285000 banen opgeleverd en van de 6,9 miljoen Fransen die al korter zijn gaan werken, is volgens overheidsonderzoek 86 procent tevreden. Maar de werkgeversorganisaties waren woest en zijn zich blijven verzetten.

Pijnpunt is dit keer de financiering. De steun voor bedrijven die korter werken invoeren, wordt deels betaald uit de door de economische voorspoed goed gevulde Franse sociale fondsen. Het gaat niet aan om de steun voor zieken, weduwen en wezen te gebruiken voor 'meer vrije tijd', fulmineert Seillière. Dinsdag maakte hij officieel wat zijn medewerkers al weken riepen: de Medef trekt haar vertegenwoordigers uit de Sécurité sociale of Sécu, de verzamelnaam van de fondsen, terug. Tenzij Jospin alsnog bereid is tot een 'tripartite overleg' over de 'missies, de verantwoordelijkheden en financiering' van die Sécu tussen regering, werkgevers en werknemers.

Les patrons en grève, 'de werkgevers in staking', noteerde de Franse pers. De terugtrekking heeft in de praktijk geen gevolgen. Werkgevers en werknemers zijn, geheel in lijn met het primaat van de politiek, alleen bij het beheer, niet bij de uitvoering, van de Sécu betrokken. Maar de symbolische lading van het dreige ment is groot, vooral omdat de vakbonden dan wel niet weglopen maar de eis van het overleg alle vijf hebben onderschreven.

De adviseurs van Jospin roken het gevaar bijtijds: een gemeenschappelijk front van werkgevers en werknemers tegenover een 'dove' regering. Een gevecht volgend voorjaar om het presidentschap tegen de neogaullist Jacques Chirac, die zich opwerpt als de verdediger van een sociaal systeem dat direct na de Tweede Wereldoorlog werd opgericht en dat door een halstarrige ex-trotskist naar zijn grootje werd geholpen. En dus gingen de uitnodigingen voor een bezoek deze week aan de premier, de deur uit. En denkt Jospin dit weekeinde na of en waarschijnlijk vooral hoe hij met Seillière, Notat en Thibault aan één tafel wil.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden