Jos kan niet kapot in Roermond

Reportage | Waarom blijft de achterban achter de omstreden oud-wethouder staan?

ROERMOND - Door de aangeveegde straatjes lopen stelletjes met tassen van Prada en Marc O'Polo. Aan het einde van de met bloembakken gedecoreerde laan, met nep-vakwerkhuisjes die uit een filmdecor lijken te komen, prijkt het fake stadhuis van Burley. Twee oudere Duitse dames gniffelen 'kerstverhaal met slagroom, bitte'. Dit is Designer Outlet Roermond. Maar je mag rustig 'Jos van Rey-dorp' zeggen.

"Initiator van het project was wethouder Jos van Rey", zo meldt een plaquette. In pr was Van Rey altijd sterk, zeggen zijn politieke tegenstanders. Opvallend vaak stond hij op een foto ergens een lint door te knippen. Maar hij werkte ook wel keihard, voegen ze er snel aan toe. Journalisten belden hem graag, want hij nam geen blad voor de mond.

Terwijl Nederland zich verbaast, blijft zijn Roermondse achterban Van Rey trouw. Dat hij verdacht wordt van corruptie, schending van het ambtsgeheim en witwassen lijkt nauwelijks een probleem. Een groot deel van de plaatselijke VVD scheidde zich deze week af van die partij, om met Van Rey aan de gemeenteraadsverkiezingen mee te doen. En op dit moment zou hij die winnen, voorspelt onderzoek van Dagblad De Limburger. Hier is Van Rey machtiger dan de premier, die de kandidatuur van de oud-wethouder publiekelijk afkeurde.

Op de brink van het outletdorp bijt de jongen die de draaimolen bedient in een puddingbroodje. Hij is één van de ongeveer duizend mensen op de Designer Outlet Roermond die hun baan danken aan Jos van Rey. Om nog maar te zwijgen van de werknemers in de binnenstad, die volop meeprofiteren van de Duitse toeristen. Loop vanaf het outletcentrum naar de binnenstad, en je ziet overal de handtekening van Van Rey en projectontwikkelaar Piet van P., zijn goede vriend en medeverdachte. Het strakke Kazernevoorterrein met zijn megabioscoop, woontorens, stadskantoor, chique voetgangerstunnel met roltrappen en ten slotte de keurige bestrating in het oude centrum. Roermond was een 'ingeslapen provinciestadje', zegt actief VVD-lid Coen Janmaat. Van Rey gaf het een facelift.

Van Reys deur stond altijd open voor Roermondenaars. Geen kwestie was te klein voor de wethouder. Janmaat maakte dat zelf mee. "Ik bleef nota's krijgen voor een afvalcontainer die ik had afgezegd. Toen heb ik Jos een mail gestuurd. Twee dagen later was het opgelost." Die rol als ombudsman maakte Van Rey razend populair.

In de binnenstad en het outletcentrum wil niemand met zijn naam in de krant. Van Rey was altijd al omstreden: je was voor hem of tegen hem. Onder zijn fans heeft Van Rey nauwelijks aan steun ingeboet. Van een dertigjarige medewerker van het outletcentrum mag hij terugkomen. "Dan kan hij weer zoveel betekenen voor de stad als hij eerder deed." Als het woord corruptie valt, glimlacht hij. "Ja, in hoeverre kun je het bewijzen, hè? Ach, iedereen doet wel eens iets."

"De meeste bouwprojecten gingen naar Piet van P., dat was genoegzaam bekend in Roermond", zegt VVD'er Janmaat. "'Oh ja, natuurlijk, Pietje en Jos', zeiden mensen dan. Kwaad zagen ze er niet in. 'Jos zal het wel goed regelen', zeiden ze dan, met een knipoog." Janmaat, van oorsprong Hagenaar: "In Limburg heet dat netwerken. Het gaat hier wat gemakkelijker en gemoedelijker, misschien omdat er ook meer gelegenheden zijn waar mensen elkaar sociaal ontmoeten." Van corruptie wil ook hij niet spreken.

Wel was Janmaat als een van de weinige VVD'ers openlijk tegenstander van Van Reys kandidatuur voor de komende gemeenteraadsverkiezingen. "Er is maar weinig besef in de afdeling dat we onderdeel zijn van een landelijke partij, met alles wat daarbij hoort, inclusief een landelijk partijbestuur", verklaart Janmaat de splitsing die in de partij is ontstaan. "De afstand met 'die Hollanders' is groot. Niet meer zo groot als twintig jaar geleden, maar ik denk dat een Limburgs gevoel van 'klein duimpje tegen de reus' wel heeft meegespeeld in het verzet tegen de landelijke partijleiding. Rutte is ook vanwege alle bezuinigingen niet populair."

Van Rey kreeg de onvoorwaardelijke steun van de tweede grote stemmentrekker van de VVD, lijsttrekker Dré Peters. Peters en Van Rey lijken op elkaar, zegt Janmaat. Allebei ondernemend, vlot in de omgang, volkse jongens, grote ego's, en allebei in staat hun achterban te mobiliseren. Samen slaagden ze erin vijftien VVD'ers van de kandidatenlijst mee te krijgen.

Maar ook bij de achterblijvers geniet Van Rey veel steun. De breuk kwam goed geregisseerd tot stand, in overleg met het Roermondse VVD-bestuur. Mocht Van Rey straks van alle blaam gezuiverd zijn, dan staat niets een fusie tussen de twee lokale liberale partijen in de weg.

Op de Markt discussieert Margriet (66) met twee vriendinnen over de terugkeer van Van Rey. "Hij moet wachten tot het onderzoek klaar is", vindt een van de vriendinnen. Margriet is verontwaardigd. "Sinds Jos weg is, komt er hier geen bouwproject meer van de grond. Dat hij terugkomt is geweldig. Punt."

Roermond stemt weer Van Rey
Dat Roermond nog steeds van Van Rey houdt, blijkt uit een onderzoek van Dagblad De Limburger en onderzoeksbureau Overheidinnederland.nl. Zijn nieuwe Liberale Partij kan rekenen op ruim 20 procent van de stemmen en is daarmee in een klap de grootste - zo blijkt uit een steekproef onder ruim driehonderd Roermondenaars. De VVD krijgt 8 procent. Samen verliezen de partijen nauwelijks ten opzichte van de vorige gemeenteraadsverkiezingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden