Jorien ter Mors toekomstige alleskunner

Wereldkampioen op de 1000 meter wisselt even makkelijk van schaatsen als van discipline

Jorien ter Mors is de krijger van het langebaanschaatsen. Met haar asymmetrische kapsel lijkt ze aan een gezichtszijde een indiaan. Haar lichaam is dankzij shorttrack gewend aan vechten en pijn. Daarmee profiteert ze tussen de gestileerde tijdrijders van extra dimensies die maken dat alles wat ze aanraakt in goud verandert.

Zoals in Sotsji bij haar olympische debuut op de 1500 meter, terwijl ze zich voor haar ogenschijnlijk beste afstand, de drie kilometer, niet had gekwalificeerd. Gisteren deed ze het tijdens haar eerste WK afstanden in het Russische Kolomna op de 1000 meter, na een jaar van gedwongen rust. En in 2013 vernederde de shorttrackster tijdens een alternatief trainingsweekeinde schaatskoningin Ireen Wüst tijdens de NK allround.

Dat laatste mocht nog als incident worden beschouwd. Sotsji was de bevestiging dat het langebaanschaatsen haar op het lange lijf is geschreven. En in Kolomna rijst de vraag of ze daarop in de toekomst wel specialiste zal zijn. Ze lijkt, zoals Eric Heiden in de vorige eeuw, een alleskunner.

Ze sprak al voor de WK van dat brede scala aan mogelijkheden. "Ik heb nu een breed assortiment om uit te kiezen. Ik kan in de toekomst wereldkampioen allround, sprint en afstanden tussen 500 en misschien wel 5000 meter worden. Het kan zijn dat ik voor Pyeongchang (Winterspelen 2018, red) zal moeten kiezen uit onderdelen waarop ik olympisch kampioen kan worden. Ik ben goed in meer dingen, ik besef dat het niet normaal is."

Fysiek is Ter Mors na een jaar inactiviteit wegens zware oververmoeidheid nog altijd niet volledig fit. Door haar trainers Jeroen Otter (shorttrack) en Dennis van der Gun (langebaan) wordt ze als porselein behandeld. Zware tempotrainingen worden zoveel mogelijk gemeden; snelheid ontwikkelt ze vooral in wedstrijden.

Daarbij gaat ze bij shorttrack als een olifant door een porseleinkast, gezien haar talloze valpartijen, blauwe plekken en kneuzingen. Op de langebaan laat ze een perfect gepolijste techniek zien, zoals de gisteren door haar verslagen oud-wereldrecordhoudster Heather Richardson dat typeerde. Ook de huidige wereldrecordhoudster Brittany Bowe beet zich stuk op de 1.14,73 die Ter Mors in het zevende paar had neergezet.

Om niet te spreken van Ireen Wüst, in 2007 de laatste Nederlandse wereldkampioene op de 1000, die gisteren slechts zesde werd.

Het verslaan van de twee superieure Amerikanen had enkele maanden geleden nog onmogelijk geleken, maar was wel degelijk het doel. Nadat Ter Mors gisteren misselijk van de zware inspanning was gefinisht had ze er weinig fiducie in. "Ik dacht dat het niet genoeg zou zijn, ik was kapot. Maar het bleek superzwaar voor iedereen."

Slechts Bowe was na een ronde 0,14 seconde sneller dan Ter Mors, maar ze verloor in de slotronde 0,35 op het Nederlandse fenomeen, dat net zo snel en makkelijk van schaatsen wisselt als van discipline.

Slechts drie 1000 meters reed ze dit seizoen. In Calgary leverde dat een Nederlands record van 1.12,66 op; twee weken geleden in Stavanger plaatsing voor de WK sprint en gisteren de wereldtitel.

Die laatste krachtproef maakte emoties los op het erepodium. Emoties van een verloren jaar vol machteloosheid en twijfels over haar toekomst. Over haar compleet leeggetrokken energiebronnen in een olympisch seizoen waarin ze twee disciplines combineerde, en goud won maar haar vader verloor.

"Anderhalf jaar geleden stond ik met mijn fietsje op straat met de gedachte: wat ben ik in hemelsnaam nog aan het doen? Ik kon niets. Het is best bijzonder, die hele weg dit seizoen van niets naar de hoogste tree."

In Kolomna wacht Ter Mors vandaag de 500 meter, waarop haar start nog niet voldoende lijkt om het spel om goud mee te spelen. Maar in combinatie met haar 1000 kan ze tijdens de WK sprint eind van de maand in Seoul wel hoge ogen gooien. Morgen start ze als olympisch kampioene als favoriet op de 1500 meter, "de mooiste afstand omdat snelheid en uithoudingsvermogen daar tot perfectie moeten komen".

In maart voltooit Ter Mors haar trilogie WK's met shorttrack, haar lievelingsdiscipline die naar de achtergrond dreigt te verschuiven. Het is de vraag wanneer het avontuur dat ze daar in de lijf-aan-lijf-gevechten vindt, zal worden verdrongen door het zoet van winnen en het vinden van perfectie. Zoals dat Dafne Schippers in de atletiek overkwam.

Achtste van Sablikova

Een lange suprematie leidt onvermijdelijk tot frustratie. Dat is niet alleen zo bij de Nederlandse schaatsoverheersing op de lange afstanden, of gisteren bij de achtste wereldtitel voor de Nederlandse achtervolgingsploeg mannen. Het geldt zeker voor de alleenheerschappij van Martina Sablikova op de vijf kilometer.

De Tsjechische eiste op de langste afstand haar achtste achtereenvolgende wereldtitel op, voor de WK afstanden een recordreeks. De achtervolgingsploeg liet in 2011 tenminste nog een gaatje vallen, en opereerde bovendien in wisselende samenstellingen. Gisteren konden Jan Blokhuijsen, Douwe de Vries en Arjan Stroetinga het zonder Sven Kramer af.

Het abonnement van Sablikova leverde bij Carien Kleibeuker en Irene Schouten gemengde gevoelens op. De 37-jarige Kleibeuker schoof ten opzichte van de Olympische Winterspelen weliswaar één plaats op, ze was er niet blij mee. Ze vond dat ze niet overtuigend genoeg had gereden. Irene Schouten zei dat ze van brons niet had durven dromen.

Kjeld Nuis moest, zoals verwacht, op de 1500 meter buigen voor thuisrijder Denis Joeskov en sprak daarom van "gewonnen zilver, geen verloren goud". Hij was op de metrische mijl nooit beter dan achtste geweest. Hij reed een gedreven race. Een bijna mislukte wissel met Joey Mantia haalde hem uit zijn flow, hij moest de race op "agressie" vervolgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden